Αντίστροφη μέτρηση για το 2%: Στο ΣτΕ η κράτηση στους μισθούς – Τι διακυβεύεται για τους ένστολους

 

Στην τελική ευθεία μπαίνει μια δικαστική υπόθεση με άμεσο ενδιαφέρον για χιλιάδες εργαζόμενους στο Δημόσιο και ιδιαίτερα για τους ένστολους. Στις 7 Οκτωβρίου 2026 έχει οριστεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας η κρίσιμη πιλοτική δίκη για την ειδική εισφορά αλληλεγγύης 2% υπέρ της καταπολέμησης της ανεργίας, η οποία εξακολουθεί να παρακρατείται από τις αποδοχές εργαζομένων του Δημοσίου.

Το θέμα είχε αναδείξει το Katehacker ήδη από τον περασμένο Ιούνιο, όταν έγινε γνωστό ότι το ΣτΕ καλείται να δώσει απαντήσεις όχι μόνο για τη συνταγματικότητα της διατήρησης της εισφοράς, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να διεκδικηθούν ποσά που έχουν ήδη παρακρατηθεί.

Πλέον, η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει.

Τι είναι η κράτηση 2%

Η επίμαχη εισφορά θεσπίστηκε με τον ν. 3986/2011, μέσα στην περίοδο της οικονομικής κρίσης, ως «ειδική εισφορά αλληλεγγύης για την καταπολέμηση της ανεργίας».

Υπολογίζεται σε ποσοστό 2% επί των τακτικών αποδοχών, πρόσθετων αμοιβών και αποζημιώσεων των μισθοδοτούμενων υπαλλήλων του Δημοσίου, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ, καθώς και εργαζομένων σε δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης: δεκαπέντε χρόνια μετά τη θέσπισή της, η συγκεκριμένη κράτηση εξακολουθεί να υφίσταται.

Μάλιστα, το ζήτημα παραμένει οικονομικά ενεργό και σήμερα. Στα επίσημα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2026 εξακολουθούν να καταγράφονται έσοδα με την κατηγορία «Ειδική εισφορά αλληλεγγύης για την καταπολέμηση της ανεργίας».

Πώς έφτασε η υπόθεση στο ΣτΕ

Η υπόθεση ξεκίνησε από το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πειραιά, έπειτα από προσφυγή δικαστικού λειτουργού για κρατήσεις που είχαν γίνει στη μισθοδοσία του.

Με την απόφαση Α771/2026, το Δικαστήριο έστειλε σειρά προδικαστικών ερωτημάτων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, καθώς τα ζητήματα που τίθενται αφορούν μεγάλο αριθμό εργαζομένων και υποθέσεων. 

Έτσι, το ΣτΕ καλείται πλέον να δώσει τις απαντήσεις που θα αποτελέσουν οδηγό για τις αντίστοιχες διαφορές.

Το μεγάλο ερώτημα: Είναι συνταγματική η διατήρηση της εισφοράς;

Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται η συνταγματικότητα της διατήρησης της κράτησης.

Το ΣτΕ καλείται να εξετάσει εάν η συνέχιση της εισφοράς είναι συμβατή με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της συμμετοχής στα δημόσια βάρη, καθώς και με την προστασία της περιουσίας και την αρχή της αναλογικότητας. 

Το ζήτημα έχει αποκτήσει πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς συνδικαλιστικοί φορείς δημοσίων υπαλλήλων και ενστόλων έχουν επαναφέρει το αίτημα κατάργησής της, επικαλούμενοι μεταξύ άλλων τη σημαντική μεταβολή των οικονομικών και εργασιακών συνθηκών σε σχέση με εκείνες υπό τις οποίες θεσπίστηκε το μέτρο.

Αν κριθεί μη νόμιμη, πώς θα διεκδικούνται τα χρήματα;

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο πρακτικό κομμάτι της πιλοτικής δίκης.

Το ΣτΕ καλείται να ξεκαθαρίσει ποιο είναι το κατάλληλο ένδικο βοήθημα για έναν εργαζόμενο που θεωρεί ότι η εισφορά του επιβλήθηκε μη νόμιμα ή καταβλήθηκε αχρεωστήτως.

Μεταξύ των ζητημάτων που έχουν τεθεί είναι εάν η διεκδίκηση πρέπει να γίνει μέσω αγωγής ή προσφυγής, αλλά και ποια ακριβώς πράξη αποτελεί τη βάση της αμφισβήτησης: η μισθολογική κατάσταση, το μηνιαίο εκκαθαριστικό της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών ή άλλη διοικητική πράξη.

Πρόκειται για μια τεχνική νομική διαφορά που, στην πράξη, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για το πώς θα πρέπει να κινηθούν όσοι επιθυμούν να διεκδικήσουν επιστροφή χρημάτων.

Οι ένστολοι παρακολουθούν τη μάχη

Η εξέλιξη έχει προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στις τάξεις των ενστόλων.

Ήδη ενώσεις στρατιωτικών έχουν κινηθεί για τη δικαστική διεκδίκηση της εισφοράς, ενώ και η Ένωση Αξιωματικών Ελληνικής Αστυνομίας Αττικής είχε επαναφέρει από τις αρχές του 2026 το αίτημα για κατάργηση της συγκεκριμένης επιβάρυνσης.

Για έναν εργαζόμενο, το 2% κάθε μήνα μπορεί να μοιάζει μικρό ως ποσοστό. Όταν όμως η παρακράτηση επαναλαμβάνεται επί χρόνια, το συνολικό ποσό αποκτά διαφορετική διάσταση.

Τι πρέπει να περιμένουμε στις 7 Οκτωβρίου

Χρειάζεται εδώ μία σημαντική διευκρίνιση.

Στις 7 Οκτωβρίου συζητείται η υπόθεση. Δεν σημαίνει ότι την ίδια ημέρα θα υπάρξει οριστική απόφαση ούτε ότι έχουν ήδη κατοχυρωθεί αναδρομικά για τους εργαζόμενους.

Το ΣτΕ καλείται να επιλύσει τα κρίσιμα νομικά ζητήματα που έχουν τεθεί και η απόφαση που θα ακολουθήσει θα καθορίσει το τοπίο για τις σχετικές αξιώσεις.

Επομένως, μέχρι να υπάρξει η δικαστική κρίση, οποιαδήποτε αναφορά σε «σίγουρα αναδρομικά» ή δεδομένη επιστροφή χρημάτων είναι πρόωρη.

Αυτό που είναι δεδομένο είναι ότι στις 7 Οκτωβρίου η υπόθεση του 2% περνά μία από τις σημαντικότερες δικαστικές δοκιμασίες της.

Και για χιλιάδες εργαζόμενους και ένστολους, το ερώτημα πλέον είναι συγκεκριμένο:

Θα συνεχίσει να υπάρχει στους μισθούς τους μια εισφορά που θεσπίστηκε το 2011 ή η κρίση του ΣτΕ θα αλλάξει τα δεδομένα;

Η απόφαση Α771/2026 και τα ερωτήματα που παραπέμφθηκαν στο ΣτΕ