Το ΣτΕ αποφασίζει: Πιλοτική δίκη για τις κρατήσεις 2% υπέρ ανεργίας στους μισθούς

 

Εκατοντάδες εκκρεμείς δίκες σε όλη τη χώρα "πάγωσε" το Συμβούλιο της Επικρατείας, μέχρι να κρίνει οριστικά η Ολομέλειά του αν η μνημονιακή κράτηση στους μισθούς υπέρ ανεργίας είναι συνταγματική και με ποιον τρόπο επιστρέφεται. Πρόκειται για μια κρίσιμη δικαστική μάχη που αφορά χιλιάδες εργαζόμενους, κυρίως του Δημοσίου, που θα κριθεί σε πιλοτική δίκη στις 7 Οκτωβρίου. Το Δικαστήριο θα κρίνει οριστικά αν είναι νόμιμη η διατήρηση των κρατήσεων για την ειδική εισφορά αλληλεγγύης υπέρ της καταπολέμησης της ανεργίας, αλλά και με ποιον ακριβώς τρόπο μπορούν οι πολίτες να διεκδικήσουν τα χρήματά τους πίσω.

 Του Παναγιώτη Στάθη

Η υπόθεση έφτασε στην αυξημένη επταμελή σύνθεση του Β' Τμήματος του ΣτΕ μετά από ερωτήματα που έστειλε το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πειραιά, στο οποίο είχε προσφύγει ένας εργαζόμενος κατά του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Επειδή το θέμα αγγίζει πλήθος παρόμοιων περιπτώσεων, το ΣτΕ αποφάσισε να... παγώσει όλες τις άλλες σχετικές δίκες στη χώρα μέχρι να βγάλει την τελική του απόφαση.

 Το πρώτο μεγάλο ζήτημα που θα λύσουν οι ανώτατοι δικαστές είναι ο σωστός "οδηγός" για τη διεκδίκηση των χρημάτων. Το δικαστήριο θα κρίνει "ποιο αποτελεί το, κατά νόμο, ένδικο βοήθημα για την ικανοποίηση αξιώσεων του φορολογουμένου, οι οποίες προέρχονται από τη μη νόμιμη επιβολή ή την αχρεώστητη καταβολή της ειδικής εισφοράς". Με απλά λόγια, θα αποφασίσει αν οι εργαζόμενοι πρέπει να κάνουν αγωγή ζητώντας αποζημίωση ή αν πρέπει να καταθέσουν προσφυγή για να ακυρώσουν τις κρατήσεις.

 

Το μπέρδεμα γίνεται ακόμα μεγαλύτερο γύρω από το ποιο χαρτί θεωρείται η "παράνομη πράξη" που ζημιώνει τον εργαζόμενο. Αν το δικαστήριο αποφασίσει ότι πρέπει να γίνει αγωγή, θα εξετάσει αν η αξίωση του πολίτη στηρίζεται "στην οικεία μισθολογική κατάσταση του μισθοδοτούμενου, στο μηνιαίο εκκαθαριστικό σημείωμα που εκδίδεται από την Ενιαία Αρχή Πληρωμών (Ε.Α.Π.) ή σε τυχόν άλλη πράξη". Αν πάλι κριθεί ότι το σωστό όπλο είναι η προσφυγή, το ΣτΕ θα ξεκαθαρίσει αν ο εργαζόμενος μπορεί να στραφεί απευθείας κατά των εκκαθαριστικών του ή αν είναι υποχρεωμένος να μπλέξει με τον... λαβύρινθο της εφορίας. Σε αυτή την περίπτωση, η διαδικασία "εκκινεί με την υποβολή τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης ή φορολογικής δήλωσης επιφύλαξης" και περνάει πρώτα από τις φορολογικές αρχές πριν φτάσει στα δικαστήρια.

Συνταγματικότητα

Πέρα όμως από τα διαδικαστικά, το ΣτΕ θα μπει και στην ουσία του προβλήματος, εξετάζοντας αν αυτή η επιβάρυνση, που θεσπίστηκε την περίοδο των μνημονίων, παραβιάζει το Σύνταγμα. Συγκεκριμένα, οι δικαστές θα κρίνουν αν η διατήρηση της εισφοράς κατά τον κρίσιμο χρόνο της διαφοράς "είναι σύμφωνη με το άρθρο 4 παρ. 1 και 5 του Συντάγματος και το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, ερμηνευόμενα σε συνδυασμό με την αρχή της αναλογικότητας". Στο τραπέζι δηλαδή μπαίνει το αν το κράτος επιβαρύνει δίκαια τους πολίτες του ή αν πλέον θίγει παράνομα το εισόδημα και την περιουσία τους.

Η απόφαση αναμένεται με τεράστιο ενδιαφέρον, καθώς η κίνηση του ΣτΕ "συνεπάγεται την αναστολή εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων, στις οποίες τίθεται το ίδιο ζήτημα". Η απόφαση-πιλότος που θα βγει μετά τον Οκτώβριο θα αποτελέσει τον τελικό κανόνα που θα κρίνει το μέλλον αυτών των κρατήσεων για χιλιάδες εργαζόμενους.  

capital.gr