Μάχιμη πενταετία: Όταν ένας συνδικαλιστής αναρωτιέται «τι σημασία έχει» για τους νέους αστυνομικούς

 

Μια τοποθέτηση του γενικού γραμματέα της ΕΑΣΥΑ για τη μάχιμη πενταετία των αστυνομικών που κατατάχθηκαν από το 2011 και μετά προκαλεί εύλογα ερωτήματα. Διότι άλλο πράγμα είναι το πότε αποκτά ένας αστυνομικός δικαίωμα συνταξιοδότησης και εντελώς διαφορετικό το ποσό της σύνταξης που θα λαμβάνει για το υπόλοιπο της ζωής του. Μια διάκριση που δεν επιτρέπεται να απουσιάζει από τη συνδικαλιστική ενημέρωση.

Γράφει ο Δημήτρης Καραγιαννόπουλος

Υπάρχουν ορισμένες δημόσιες τοποθετήσεις που δεν μπορείς να τις προσπεράσεις. Όχι επειδή διαφωνείς με εκείνον που τις διατυπώνει, αλλά επειδή αφορούν δικαιώματα χιλιάδων συναδέλφων και ενδέχεται να δημιουργήσουν λανθασμένες εντυπώσεις για το ασφαλιστικό τους μέλλον.

Μία τέτοια περίπτωση αποτελεί η πρόσφατη αναφορά του γενικού γραμματέα της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών (ΕΑΣΥΑ), σε τηλεοπτική εκπομπή της Ένωσης, σχετικά με τη μάχιμη πενταετία.

Αναφερόμενος στους αστυνομικούς που κατατάχθηκαν από το 2011 και μετά, υποστήριξε ότι ένας συνάδελφος που εισήλθε στο Σώμα σε ηλικία 18 ετών θα παραμείνει στην υπηρεσία μέχρι τα 62 του, συμπληρώνοντας έτσι 44 χρόνια πραγματικής υπηρεσίας.

Και κατέληξε με το ερώτημα:

«Άρα, η μάχιμη πενταετία τι σημασία έχει;»

Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο οφείλουμε να σταθούμε.

Γιατί όταν ένας συνδικαλιστικός εκπρόσωπος θέτει δημόσια ένα τέτοιο ερώτημα, δεν αρκεί να περιγράφει το ηλικιακό όριο αποχώρησης. Οφείλει να εξηγεί και τις υπόλοιπες συνέπειες της αναγνώρισης του συγκεκριμένου χρόνου.

Άλλο η ηλικία συνταξιοδότησης, άλλο το ύψος της σύνταξης

Ας δεχθούμε, για τις ανάγκες της συζήτησης, ότι ένας αστυνομικός θα παραμείνει στην υπηρεσία μέχρι το 62ο έτος της ηλικίας του.

Αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι η μάχιμη πενταετία δεν του προσφέρει τίποτα;

Ασφαλώς και όχι.

Η μάχιμη πενταετία δεν συνδέεται αποκλειστικά με τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου για συνταξιοδότηση. Ο αναγνωριζόμενος χρόνος μπορεί να προσμετράται και στον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης, σύμφωνα με τις ισχύουσες ασφαλιστικές διατάξεις.

Με απλά λόγια, ακόμη και όταν η αναγνώριση δεν μεταβάλλει την ημερομηνία αποχώρησης, μπορεί να επηρεάζει το ποσό της σύνταξης.

Και αυτό δεν είναι κάποια ασήμαντη λεπτομέρεια.

Είναι η διαφορά ανάμεσα στο να εξετάζουμε μόνο πότε θα φύγει ένας αστυνομικός από την υπηρεσία και στο να εξετάζουμε με τι εισόδημα θα ζει μετά την αποχώρησή του.

Μπορεί, λοιπόν, η μάχιμη πενταετία να μη χαρίζει σε κάθε περίπτωση νωρίτερη συνταξιοδότηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι στερείται οικονομικής αξίας.

Ο e-ΕΦΚΑ έχει ήδη ασχοληθεί με τους μετά το 2011

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν αναλογιστούμε ότι η δυνατότητα αναγνώρισης χρόνου υπηρεσίας στο διπλάσιο από τους ένστολους που κατατάχθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2011 και μετά έχει αποτελέσει αντικείμενο ειδικών διευκρινίσεων του e-ΕΦΚΑ.

Στο Γενικό Έγγραφο 348022/19-02-2026 εξετάζεται η αναγνώριση του συγκεκριμένου χρόνου για την κατηγορία αυτή των ασφαλισμένων, οι οποίοι υπάγονται στο ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Η ουσία βρίσκεται στο ότι ο αναγνωριζόμενος χρόνος δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι άνευ αντικειμένου, αλλά συνδέεται με τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Επομένως, η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια απλή αριθμητική πράξη: μπήκε στα 18, θα φύγει στα 62, άρα η μάχιμη πενταετία δεν έχει σημασία.

Το ασφαλιστικό σύστημα δεν λειτουργεί με τέτοιες απλουστεύσεις.

Και όταν απευθυνόμαστε δημόσια σε συναδέλφους που καλούνται να πάρουν αποφάσεις με οικονομικές συνέπειες για τη μελλοντική τους σύνταξη, οι απλουστεύσεις αυτές μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα παραπλανητικές.

Υπάρχει και το κόστος αναγνώρισης – Υπάρχει και η απόσβεση

Εδώ βρίσκεται μία ακόμη ουσιαστική διάσταση που δεν πρέπει να παραγνωρίζεται.

Η μάχιμη πενταετία αναγνωρίζεται με ειδικό καθεστώς εισφορών, το οποίο μπορεί να καθιστά το κόστος της αναγνώρισης ιδιαίτερα συμφέρον σε σχέση με το μελλοντικό συνταξιοδοτικό όφελος.

Στις περισσότερεςς περιπτώσεις, η οικονομική επιβάρυνση μπορεί να αποσβεστεί μέσα στα πρώτα χρόνια της συνταξιοδότησης.

Από εκεί και πέρα, η προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης εξακολουθεί να καταβάλλεται, προσφέροντας ένα πρόσθετο εισόδημα στον συνταξιούχο.

Αυτό σημαίνει ότι η αναγνώριση μπορεί να έχει ουσιαστικό οικονομικό αντίκρισμα ακόμη και για έναν αστυνομικό που θα αποχωρήσει έχοντας συμπληρώσει πολλά χρόνια πραγματικής υπηρεσίας.

Βεβαίως, το πραγματικό όφελος δεν είναι ίδιο για όλους. Εξαρτάται από τις συντάξιμες αποδοχές, τον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο, το κόστος αναγνώρισης και τις διατάξεις που εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση.

Ακριβώς γι' αυτό χρειάζεται εξατομικευμένος υπολογισμός.

Όμως άλλο πράγμα είναι να εξηγείς σε έναν συνάδελφο ότι πρέπει να εξετάσει αν τον συμφέρει η αναγνώριση και άλλο να δημιουργείς την εντύπωση ότι δεν έχει κανέναν λόγο να ασχοληθεί με αυτήν.

Η απόσταση ανάμεσα στις δύο προσεγγίσεις είναι τεράστια.

Ο συνδικαλιστής οφείλει να εξηγεί τα δικαιώματα, όχι να τα προσπερνά

Δεν περιμένουμε από έναν συνδικαλιστικό εκπρόσωπο να γνωρίζει κάθε τεχνική λεπτομέρεια της ασφαλιστικής νομοθεσίας.

Περιμένουμε, όμως, όταν επιλέγει να ενημερώσει δημόσια τους συναδέλφους του για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, να έχει εξετάσει όλες τις παραμέτρους.

Και κυρίως να μη συγχέει δύο διαφορετικά πράγματα: τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και τον υπολογισμό της σύνταξης.

Οι νεότεροι αστυνομικοί έχουν ήδη να αντιμετωπίσουν ένα σύνθετο ασφαλιστικό πλαίσιο, με διαφορετικούς κανόνες από εκείνους που ίσχυαν για προηγούμενες γενιές συναδέλφων.

Το τελευταίο που χρειάζονται είναι μια ενημέρωση που αφήνει αναπάντητο το σημαντικότερο οικονομικό ερώτημα.

Αν η μάχιμη πενταετία μπορεί να αυξήσει τη σύνταξη ενός αστυνομικού και το κόστος αναγνώρισής της μπορεί να αποσβεστεί σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, τότε προφανώς έχει σημασία.

Το αν συμφέρει στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ζήτημα υπολογισμού. Δεν είναι ζήτημα εντυπώσεων.

Και τελικά, ποιος θα ενημερώσει σωστά τον νέο αστυνομικό;

Ας φανταστούμε έναν νέο συνάδελφο που παρακολουθεί την τηλεοπτική εκπομπή της ΕΑΣΥΑ.

Ακούει ότι, επειδή κατατάχθηκε μετά το 2011 και θα παραμείνει στην υπηρεσία μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία, η μάχιμη πενταετία δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία.

Ποιο συμπέρασμα είναι πιθανό να βγάλει;

Ότι δεν χρειάζεται να ασχοληθεί με την αναγνώρισή της.

Ότι πρόκειται για ένα δικαίωμα που αφορά κυρίως τους παλαιότερους.

Ότι δεν έχει λόγο να εξετάσει το κόστος, τις προϋποθέσεις και το πιθανό όφελος.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.

Διότι μια τέτοια εντύπωση μπορεί να αποτρέψει έναν ασφαλισμένο από το να διερευνήσει ένα δικαίωμα που ενδέχεται να αποδειχθεί οικονομικά σημαντικό για εκείνον.

Πρέπει  όλοι να γνωρίζουν τι ακριβώς μπορούν να κερδίσουν από αυτήν, πριν αποφασίσουν.

Αυτή είναι η ουσία της υπεύθυνης ενημέρωσης.

Η μάχιμη πενταετία δεν τελειώνει εκεί που αρχίζει το ηλικιακό όριο

Το ασφαλιστικό μέλλον των αστυνομικών που κατατάχθηκαν από το 2011 και μετά είναι ένα ζήτημα που απαιτεί σοβαρότητα, γνώση και τεκμηρίωση.

Δεν προσφέρεται για πρόχειρα συμπεράσματα.

Ούτε μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα της ηλικίας αποχώρησης.

Η μάχιμη πενταετία έχει συγκεκριμένο ασφαλιστικό περιεχόμενο και, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, μπορεί να επηρεάζει την ανταποδοτική σύνταξη.

Γι' αυτό και το ερώτημα του γενικού γραμματέα της ΕΑΣΥΑ, «τι σημασία έχει;», αξίζει μια ξεκάθαρη απάντηση:

Έχει σημασία γιατί η σύνταξη δεν είναι μόνο το πότε θα τη λάβεις. Είναι και το πόση θα λαμβάνεις κάθε μήνα, για το υπόλοιπο της ζωής σου.

Και αυτό είναι κάτι που ένας συνδικαλιστικός εκπρόσωπος οφείλει να εξηγεί στους συναδέλφους του.

Γιατί τα ασφαλιστικά δικαιώματα δεν κρίνονται με ατάκες. Κρίνονται με νόμους, υπολογισμούς και πραγματικά δεδομένα.

Η ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ  

@easya.gr

Αδικία στους αστυνομικούς μετά το 2011. Συνεχίζουμε τη διεκδίκηση!!

♬ original sound - Ε.ΑΣ.Υ.Α.