Γιατί οι περισσότεροι αστυνομικοί στη Βρετανία δεν φέρουν όπλο – Το μοντέλο που εφαρμόζεται εδώ και σχεδόν 200 χρόνια

 

Η εικόνα ενός αστυνομικού χωρίς υπηρεσιακό πιστόλι μπορεί να προκαλεί εντύπωση στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Βρετανία, όμως, αποτελεί τον κανόνα και όχι την εξαίρεση.

Παρά το γεγονός ότι οι βρετανικές αστυνομικές δυνάμεις καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίσουν σοβαρά περιστατικά, η συντριπτική πλειονότητα των αστυνομικών δεν φέρει πυροβόλο όπλο κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας της. Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται εδώ και σχεδόν δύο αιώνες και βασίζεται στη φιλοσοφία της «αστυνόμευσης με συναίνεση» (Policing by Consent), σύμφωνα με την οποία η εμπιστοσύνη των πολιτών προς την Αστυνομία θεωρείται σημαντικότερη από τη διαρκή παρουσία ένοπλων αστυνομικών.

Ποιοι αστυνομικοί φέρουν όπλο

Στην Αγγλία και την Ουαλία πυροβόλο όπλο φέρουν μόνο οι λεγόμενοι Authorised Firearms Officers (AFOs), δηλαδή αστυνομικοί που έχουν επιλεγεί εθελοντικά, έχουν περάσει αυστηρή εκπαίδευση και πιστοποιούνται ειδικά για τη χρήση πυροβόλων όπλων.

Οι ένοπλοι αστυνομικοί στελεχώνουν κυρίως:

• τις μονάδες άμεσης ένοπλης επέμβασης (Armed Response Vehicles - ARV),
• τις αντιτρομοκρατικές υπηρεσίες,
• τις ομάδες προστασίας υψηλών προσώπων,
• τις ομάδες αντιμετώπισης περιστατικών υψηλού κινδύνου,
• τη φύλαξη αεροδρομίων, πυρηνικών εγκαταστάσεων και άλλων κρίσιμων υποδομών.

Μόλις το 4% των αστυνομικών είναι ένοπλοι

Τα στοιχεία του βρετανικού Υπουργείου Εσωτερικών δείχνουν ότι στις 31 Μαρτίου 2026 υπήρχαν 147.621 αστυνομικοί στην Αγγλία και την Ουαλία.

Από αυτούς:

• 6.558 ήταν πιστοποιημένοι να φέρουν πυροβόλο όπλο.
• 5.917 ήταν επιχειρησιακά διαθέσιμοι.

Με άλλα λόγια, μόλις 4 στους 100 αστυνομικούς υπηρετούν ως ένοπλοι αστυνομικοί. Οι υπόλοιποι εκτελούν κανονικά τα καθήκοντά τους χωρίς υπηρεσιακό πιστόλι.

Με τι εξοπλισμό περιπολούν οι υπόλοιποι

Οι αστυνομικοί γενικής αστυνόμευσης διαθέτουν συνήθως:

• γκλοπ,
• χειροπέδες,
• σπρέι πιπεριού (PAVA),
• αλεξίσφαιρο γιλέκο,
• φορητό ασύρματο,
• ενώ πολλοί φέρουν και Taser, το οποίο όμως δεν θεωρείται πυροβόλο όπλο και χορηγείται μόνο μετά από ειδική εκπαίδευση.

Γιατί η Βρετανία ακολουθεί αυτό το μοντέλο

Η επιλογή να μην οπλοφορούν οι περισσότεροι αστυνομικοί συνδέεται με την ιστορία και τη φιλοσοφία της βρετανικής αστυνόμευσης.

Όταν ιδρύθηκε η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου το 1829 από τον Sir Robert Peel, επιλέχθηκε ένα μοντέλο όπου η αστυνομική εξουσία θα στηριζόταν στην αποδοχή των πολιτών και όχι στην επίδειξη ένοπλης ισχύος.

Η αρχή αυτή, γνωστή ως Policing by Consent, εξακολουθεί να αποτελεί μέχρι σήμερα βασικό χαρακτηριστικό της βρετανικής αστυνομίας.

Οι ένοπλες μονάδες επεμβαίνουν μόνο όταν απαιτείται

Όταν υπάρχει πληροφορία για ένοπλο δράστη ή περιστατικό αυξημένου κινδύνου, κινητοποιούνται οι ειδικές ένοπλες ομάδες.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Home Office, το 93% των επιχειρήσεων στις οποίες χρησιμοποιούνται ένοπλοι αστυνομικοί πραγματοποιείται από τις ειδικές μονάδες Armed Response Vehicles, οι οποίες βρίσκονται σε συνεχή επιχειρησιακή ετοιμότητα ώστε να επεμβαίνουν μέσα σε λίγα λεπτά όπου χρειαστεί.

Ένα μοντέλο διαφορετικό από την υπόλοιπη Ευρώπη

Σε αντίθεση με χώρες όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία ή η Ισπανία, όπου σχεδόν όλοι οι αστυνομικοί φέρουν υπηρεσιακό πιστόλι, η Βρετανία εξακολουθεί να επενδύει στο μοντέλο των εξειδικευμένων ένοπλων μονάδων.

Η επιλογή αυτή βασίζεται στην εκτίμηση ότι η καθημερινή αστυνόμευση μπορεί να πραγματοποιείται αποτελεσματικά χωρίς γενικευμένη οπλοφορία, ενώ η χρήση πυροβόλων όπλων περιορίζεται σε ειδικά εκπαιδευμένους αστυνομικούς που αναλαμβάνουν αποκλειστικά τα περιστατικά υψηλού κινδύνου.