Το άγνωστο Εγκληματολογικό Μουσείο της Ελλάδας: Ένα ταξίδι στην ιστορία του εγκλήματος και της Δικαιοσύνης [Α Μέρος]

 Εγκληματολογικό Μουσείο: Η ιστορία, τα εκθέματα και τα μυστικά του πιο ιδιαίτερου μουσείου της Ελλάδας

Υπάρχει ένα μουσείο στην Αθήνα που ελάχιστοι έχουν επισκεφθεί, παρότι φυλάσσει ένα από τα σημαντικότερα αρχεία της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Δεν πρόκειται για μουσείο τέχνης ούτε για έναν συνηθισμένο εκθεσιακό χώρο. Είναι το Εγκληματολογικό Μουσείο της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ένας χώρος όπου η ιστορία του εγκλήματος, η επιστήμη της ιατροδικαστικής και η εξέλιξη της εγκληματολογίας συναντώνται μέσα από περισσότερα από 1.500 μοναδικά εκθέματα.

Το μουσείο ιδρύθηκε το 1932 με πρωτοβουλία του διακεκριμένου καθηγητή Ιατροδικαστικής Ιωάννη Γεωργιάδη, ο οποίος ήδη από το 1912 συγκέντρωνε μεθοδικά πειστήρια εγκλημάτων, αντικείμενα και επιστημονικό υλικό, θέτοντας τα θεμέλια μιας συλλογής που συνεχίζει να εμπλουτίζεται μέχρι σήμερα.

Από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, το μουσείο δεν δημιουργήθηκε για να προκαλεί εντυπώσεις, αλλά για να υπηρετεί την επιστήμη. Οι συλλογές του χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση φοιτητών Ιατρικής, ιατροδικαστών, τοξικολόγων, αστυνομικών, δικαστικών λειτουργών και άλλων επιστημόνων που ασχολούνται με τη διερεύνηση εγκλημάτων. 

 

Ένα μουσείο που δεν μοιάζει με κανένα άλλο

Πίσω από τις προθήκες του δεν βρίσκονται απλώς αντικείμενα, αλλά πραγματικές ιστορίες. Εκτίθενται πειστήρια εγκλημάτων, όπλα, εκμαγεία, ιστορικά έγγραφα, δείγματα ανθρώπινου δέρματος με τατουάζ, ιατροδικαστικά παρασκευάσματα, καθώς και αντικείμενα που συνδέθηκαν με ορισμένες από τις πιο γνωστές εγκληματικές υποθέσεις της χώρας.

Ανάμεσα στα πιο γνωστά εκθέματα βρίσκονται οι μουμιοποιημένες κεφαλές διαβόητων λησταρχών, όπως του Γιαγκούλα, οι οποίες διατηρούνται για περισσότερο από έναν αιώνα ως ιστορικά και εγκληματολογικά τεκμήρια. Στη συλλογή περιλαμβάνεται ακόμη η περίφημη λαιμητόμος της εποχής του Όθωνα, η «Παρδάλα», το χαρακτηριστικό μαχαίρι του Γιαγκούλα, καθώς και δεκάδες ακόμη αντικείμενα που αποτυπώνουν την εξέλιξη της εγκληματικότητας στην Ελλάδα. 

Σπάνιο φωτογραφικό υλικό από το 1993

Στην προετοιμασία του αφιερώματος αξιοποιήσαμε και ένα ιδιαίτερα σπάνιο τεκμήριο: το αφιέρωμα της «Αστυνομικής Επιθεώρησης» του 1993, το οποίο παρουσιάζει φωτογραφίες και πληροφορίες από το μουσείο, πολλές από τις οποίες δεν είναι ευρέως γνωστές σήμερα.

Μέσα από τις σελίδες του περιοδικού καταγράφονται εκθέματα όπως τα βαλσαμωμένα κεφάλια των λησταρχών, η συλλογή όπλων, τα ανθρώπινα τατουάζ και άλλα αντικείμενα μεγάλης ιστορικής και επιστημονικής αξίας, ενώ παράλληλα αποτυπώνεται η εικόνα του μουσείου πριν από περισσότερες από τρεις δεκαετίες.

Ένα αφιέρωμα που συνεχίζεται

Το παρόν άρθρο αποτελεί την αρχή μιας μεγάλης σειράς αφιερωμάτων του Katehacker.gr.

Στα επόμενα μέρη θα παρουσιάσουμε αναλυτικά:

• τα βαλσαμωμένα κεφάλια των διαβόητων λησταρχών και τις ιστορίες τους,
• τα ανθρώπινα τατουάζ και τον ρόλο τους στην παλαιότερη εγκληματολογική έρευνα,
• τη συλλογή όπλων και τα πειστήρια πραγματικών εγκλημάτων,
• τη λαιμητόμο της εποχής του Όθωνα,
• σπάνια εκθέματα που συνδέονται με σημαντικές υποθέσεις της ελληνικής εγκληματολογικής ιστορίας,
• αλλά και ανέκδοτο φωτογραφικό υλικό από επισκέψεις στον χώρο.

Πηγές

• Αστυνομική Επιθεώρηση, τεύχος 1993 (ιστορικό αφιέρωμα στο Εγκληματολογικό Μουσείο).
• Ιστορικό και στοιχεία του Εγκληματολογικού Μουσείου ΕΚΠΑ.
• Ρεπορτάζ και παρουσίαση του μουσείου από το ΑΠΕ-ΜΠΕ