Οι φάκελοι άνοιξαν ξανά: Οι πυρήνες της βίας που πέρασαν στην αφάνεια – Το σχέδιο της Αντιτρομοκρατικής

Από τις καταλήψεις στις κλειστές ομάδες – Το νέο μοντέλο δράσης που προβληματίζει τις Αρχές

Η εικόνα στους δρόμους άλλαξε. Πολλές καταλήψεις που για χρόνια αποτελούσαν σημεία αναφοράς του αντιεξουσιαστικού χώρου εκκενώθηκαν, αρκετοί χώροι έκλεισαν και οι επιχειρήσεις της Ελληνικής Αστυνομίας έδωσαν την εντύπωση ότι ένα ολόκληρο κεφάλαιο είχε κλείσει οριστικά.

Για τις διωκτικές Αρχές, όμως, η πραγματικότητα φαίνεται να είναι πιο σύνθετη.

Οι πρόσφατες εμπρηστικές επιθέσεις στη Θεσσαλονίκη, που είχαν ως τραγική κατάληξη τον θάνατο της Βάγιας Νέστορα, επανέφεραν στο προσκήνιο ένα ερώτημα που απασχολεί εδώ και χρόνια τους αξιωματικούς της Αντιτρομοκρατικής: εξαφανίστηκαν πραγματικά οι βίαιοι πυρήνες ή απλώς προσαρμόστηκαν στα νέα δεδομένα;

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, μετά τις εκκενώσεις των καταλήψεων δεν σταμάτησε απαραίτητα η δράση όλων των ομάδων. Αντίθετα, θεωρείται ότι ορισμένοι πυρήνες εγκατέλειψαν τις σταθερές βάσεις τους και άρχισαν να λειτουργούν με πιο κλειστή δομή, λιγότερα πρόσωπα και αυστηρότερους κανόνες συνωμοτικότητας, γεγονός που καθιστά τον εντοπισμό τους σημαντικά δυσκολότερο.

Στο μικροσκόπιο δεκάδες παλιές υποθέσεις

Η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στις πρόσφατες επιθέσεις.

Οι αστυνομικοί επανεξετάζουν σειρά εμπρηστικών ενεργειών που καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια στη Θεσσαλονίκη, αναζητώντας ένα κοινό «αποτύπωμα». Από τον τρόπο κατασκευής των εμπρηστικών μηχανισμών μέχρι την επιλογή των στόχων, τις ώρες δράσης, τις διαδρομές διαφυγής και κάθε λεπτομέρεια που θα μπορούσε να συνδέσει διαφορετικές υποθέσεις μεταξύ τους.

Για τους αναλυτές της Αντιτρομοκρατικής, ακόμη και μια φαινομενικά ασήμαντη ομοιότητα μπορεί να αποτελέσει το κομμάτι που λείπει από το παζλ.

Η τεχνολογία στο επίκεντρο των ερευνών

Οι έρευνες εξελίσσονται σε πολλά επίπεδα.

Το βιντεοληπτικό υλικό από κάμερες ασφαλείας εξετάζεται καρέ-καρέ, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάλυση γενετικού υλικού, αποτυπωμάτων και τηλεπικοινωνιακών δεδομένων. Παράλληλα, επιχειρείται η χαρτογράφηση πιθανών επαφών και κινήσεων πριν και μετά τις επιθέσεις, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπήρχε οργανωμένος σχεδιασμός ή ακόμη και υποστηρικτικός μηχανισμός.

Οι πληροφορίες που έχουν δει μέχρι στιγμής το φως της δημοσιότητας κάνουν λόγο για μικρή ομάδα δραστών που κινήθηκε με ταχύτητα και συντονισμό, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να υπάρχουν επίσημες ανακοινώσεις για ταυτότητες ή συλλήψεις.

Από τις ανοιχτές συλλογικότητες στις κλειστές ομάδες

Έμπειροι αξιωματικοί επισημαίνουν ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας των βίαιων ομάδων.

Εκεί όπου παλαιότερα υπήρχαν χώροι με δημόσια παρουσία και μεγαλύτερη κινητικότητα, πλέον εκτιμάται ότι όσοι εξακολουθούν να επιλέγουν τη βία λειτουργούν μέσα από μικρότερα και πιο ευέλικτα δίκτυα, με περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων και αυξημένα μέτρα προφύλαξης.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, δυσκολεύει σημαντικά τη συλλογή πληροφοριών, καθώς μειώνονται οι διαρροές και περιορίζονται οι δυνατότητες προληπτικής παρακολούθησης.

Η επόμενη ημέρα

Για την Ελληνική Αστυνομία, η συγκεκριμένη υπόθεση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη.

Πέρα από την ταυτοποίηση των δραστών, στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν οι πρόσφατες επιθέσεις αποτελούν μεμονωμένο περιστατικό ή αν εντάσσονται σε έναν ευρύτερο κύκλο οργανωμένης βίας που παραμένει ενεργός, παρά τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια.

Οι έρευνες συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς, ενώ κάθε νέο στοιχείο αξιολογείται σε συνδυασμό με παλαιότερες δικογραφίες. Οι αξιωματικοί της Αντιτρομοκρατικής εμφανίζονται συγκρατημένοι στις δημόσιες τοποθετήσεις τους, ωστόσο θεωρούν ότι η πλήρης χαρτογράφηση των προσώπων και των διασυνδέσεων πίσω από τις επιθέσεις μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την αντιμετώπιση ενός φαινομένου που, όπως εκτιμούν, δεν έπαψε ποτέ να υφίσταται αλλά άλλαξε μορφή.