Η Ιστορία της Μάχιμης Πενταετίας στα Σώματα Ασφαλείας – Τι ισχύει σήμερα

 

 

Η μάχιμη πενταετία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συνταξιοδοτικά δικαιώματα των στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων. Παρότι συζητείται συχνά στον υπηρεσιακό και συνδικαλιστικό χώρο, εξακολουθούν να υπάρχουν παρανοήσεις σχετικά με το ποιοι τη δικαιούνται, πώς υπολογίζεται και ποια είναι η πραγματική της επίδραση στη συνταξιοδότηση.

Το Katehacker παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη του θεσμού, τις βασικές νομοθετικές παρεμβάσεις και όσα ισχύουν σήμερα.

Η αρχική θεσμοθέτηση

Η πρώτη νομοθετική πρόβλεψη για τον διπλασιασμό συντάξιμου χρόνου υπηρεσίας εμφανίστηκε με το Νομοθετικό Διάταγμα 414/1974 (ΦΕΚ 138 Α’), το οποίο αφορούσε προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετούσε σε μονάδες εκστρατείας, πολεμικά πλοία και άλλες ειδικές υπηρεσίες.

Η διάταξη προέβλεπε ότι συγκεκριμένος χρόνος υπηρεσίας θα λογιζόταν στο διπλάσιο για συνταξιοδοτικούς σκοπούς, με ανώτατο όριο τα πέντε έτη.

Η επέκταση στα Σώματα Ασφαλείας

Λίγους μήνες αργότερα, με το Νομοθετικό Διάταγμα 142/1974 (ΦΕΚ 318 Α’), το δικαίωμα επεκτάθηκε και στα Σώματα Ασφαλείας της εποχής, δηλαδή στη Χωροφυλακή, την Αστυνομία Πόλεων και το Πυροσβεστικό Σώμα.

Η ρύθμιση προέβλεπε ότι ο χρόνος υπηρεσίας σε συγκεκριμένες υπηρεσίες θα υπολογιζόταν στο διπλάσιο ως πραγματική συντάξιμη υπηρεσία, με ανώτατο όριο τα πέντε έτη και με βασική προϋπόθεση τη συμπλήρωση 25 ετών πραγματικής υπηρεσίας.

Ο νόμος προέβλεπε επίσης ότι η αναγνώριση αυτή δεν ισχύει όταν η αποχώρηση από την υπηρεσία πραγματοποιείται με αίτηση του ενδιαφερόμενου πριν από τη συμπλήρωση της 25ετίας.

Οι επόμενες νομοθετικές παρεμβάσεις

Με τον Νόμο 1204/1981 επεκτάθηκε η ισχύς του διπλασιασμού του χρόνου υπηρεσίας έως και το τέλος του 1984.

Στη συνέχεια, ο Νόμος 3234/2004 προχώρησε σε νέα διεύρυνση του θεσμού, αναγνωρίζοντας συντάξιμο χρόνο που διανύθηκε κατά την περίοδο 1985-1992.

Ακολούθησε ο Νόμος 3513/2006, ο οποίος επέκτεινε το δικαίωμα και στους ασφαλισμένους που είχαν διοριστεί από την 1η Ιανουαρίου 1993 και μετά.

Οι συγκεκριμένες διατάξεις αποτέλεσαν σημαντική εξέλιξη για χιλιάδες στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς διεύρυναν σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων.

Η μεγάλη αλλαγή του 2022

Σημαντική τομή αποτέλεσε ο Νόμος 4997/2022, με τον οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 40 του Π.Δ. 169/2007.

Πλέον, ως αυξημένος στο διπλάσιο και ως πραγματική συντάξιμη υπηρεσία υπολογίζεται ο χρόνος που διανύεται σε οποιαδήποτε μονάδα ή υπηρεσία των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων, διευρύνοντας ουσιαστικά το πεδίο εφαρμογής της μάχιμης πενταετίας.

Η εγκύκλιος του 2018 και ο υπολογισμός της σύνταξης

Ιδιαίτερη σημασία είχε και η εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας το 2018, η οποία ξεκαθάρισε τον τρόπο με τον οποίο η αναγνωριζόμενη πενταετία επηρεάζει τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης.

Τι προσφέρει σήμερα η μάχιμη πενταετία

Η μάχιμη πενταετία προσμετράται ως πραγματικός συντάξιμος χρόνος και αξιοποιείται τόσο για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για την αύξηση του ποσοστού αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης αλλά και σε υψηλότερο τελικό ποσό σύνταξης.

Αυτό που δεν επηρεάζει είναι ο υπολογισμός του μέσου όρου των συντάξιμων αποδοχών, καθώς ο αναγνωριζόμενος χρόνος λαμβάνεται υπόψη μόνο ως χρόνος ασφάλισης και όχι ως πρόσθετες αποδοχές.

Οι συχνότερες παρανοήσεις

Γύρω από τη μάχιμη πενταετία εξακολουθούν να κυκλοφορούν αρκετοί λανθασμένοι ισχυρισμοί.

Η μάχιμη πενταετία δεν σημαίνει ότι κάθε 25 χρόνια υπηρεσίας μετατρέπονται αυτόματα σε 30 ή ότι κάθε 30 χρόνια γίνονται 36.

Ο θεσμός προβλέπει συγκεκριμένη αναγνώριση χρόνου μέχρι πέντε έτη και όχι αναλογική αύξηση χωρίς όριο.

Επιπλέον, ο μοναδικός συσχετισμός της μάχιμης πενταετίας με την έκτη ημέρα εργασίας αφορά τον υπολογισμό των εισφορών που καταβάλλονται για την αναγνώρισή της και όχι τον τρόπο υπολογισμού του συντάξιμου χρόνου.

Το όριο των πέντε ετών

Η νομοθεσία παραμένει ξεκάθαρη:

Ο διπλασιασμός του χρόνου υπηρεσίας δεν μπορεί να υπερβεί τα πέντε έτη συνολικά.

Επίσης, η αναγνώριση δεν ισχύει όταν η αποχώρηση από την υπηρεσία γίνεται με αίτηση του ενδιαφερομένου πριν από τη συμπλήρωση 25 ετών πραγματικής υπηρεσίας.

Οι ασφαλιστικές εισφορές και οι παλαιοί ασφαλισμένοι

Σημαντική είναι και η διαφοροποίηση μεταξύ παλαιών και νέων ασφαλισμένων.

Με τον Νόμο 1902/1990 επιβλήθηκαν ασφαλιστικές κρατήσεις στους δημοσίους υπαλλήλους που διορίστηκαν από την 1η Οκτωβρίου 1990 και μετά.

Αντίθετα, όσοι είχαν διοριστεί πριν από την ημερομηνία αυτή δεν επιβαρύνθηκαν με τις αντίστοιχες εισφορές και για τον λόγο αυτό δεν καταβάλλουν κόστος αναγνώρισης της μάχιμης πενταετίας.

Ένας θεσμός με διαχρονική σημασία

Η μάχιμη πενταετία αποτελεί έναν θεσμό που διαμορφώθηκε μέσα από διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις και συνεχείς διεκδικήσεις των στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων.

Παρά τις κατά καιρούς αλλαγές, εξακολουθεί να αποτελεί ένα σημαντικό συνταξιοδοτικό εργαλείο για χιλιάδες ένστολους, επηρεάζοντας άμεσα τον χρόνο ασφάλισης και το τελικό ποσοστό αναπλήρωσης της σύνταξης.

Η σωστή ενημέρωση γύρω από το τι πραγματικά προβλέπει η νομοθεσία παραμένει απαραίτητη, ώστε να αποφεύγονται παρερμηνείες και λανθασμένες προσδοκίες για ένα από τα σημαντικότερα ασφαλιστικά δικαιώματα των ενστόλων.

 Ανάλυση: katehacker.gr