Τόσες γνώσεις χαθήκαν μαζί της…

Μόνο από ένα ψηφιακό αρχείο θα μπορούμε πλέον να αντλήσουμε πληροφόρηση. Ίσως την αρτιότερη διδασκαλία της σύγχρονης Ελλάδος δεν θα μπορούμε πια να την διδαχθούμε. Ιδιαίτερα δε για την Βυζαντινή περίοδο, 1100 και πλέον χρόνια ιστορίας χωρίς κανένα κενό, ακόμη και σε αυτή την ηλικία.

Ο λόγος για την Γλύκατζη Αρβελέρ που έφυγε από την ζωή σε ηλικία 99 ετών σήμερα.

Η Ελένη Γλύκατζη γεννήθηκε στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.

Αποφοίτησε από το Δ' Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών στην υποχώρησή του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.

Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης.

Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).

Η πορεία της στο Παρίσι

Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της.

Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου, ενώ το 1967 έγινε καθηγήτρια στη Σορβόννη.

Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας.

Διετέλεσε διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976 πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης.

Είναι η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.

Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918-2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού.

Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν.