ΕΑΣΥΑ κατά ΠΟΑΣΥ: Πόση αλήθεια και πόση κινδυνολογία κρύβει η ανακοίνωση;

 

Η ΕΑΣΥΑ προειδοποιεί για γήρανση του προσωπικού, περιορισμό προσλήψεων και μεταθέσεων, εξαπολύοντας παράλληλα επίθεση στην ΠΟΑΣΥ. Πόσο, όμως, στηρίζονται τα επιχειρήματά της σε πραγματικά δεδομένα και πού αρχίζει η κινδυνολογία;

Η συζήτηση για την προωθούμενη δυνατότητα προαιρετικής παραμονής των αστυνομικών στην ενεργό υπηρεσία έως το 64ο έτος της ηλικίας τους εξελίσσεται σε ακόμη ένα πεδίο έντονης συνδικαλιστικής αντιπαράθεσης.

Με ανακοίνωσή της στις 12 Οκτωβρίου 2026, η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών (ΕΑΣΥΑ) εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συγκεκριμένη ρύθμιση, προειδοποιώντας για επιπτώσεις στη στελέχωση, στις μεταθέσεις, στις προσλήψεις και στην επιχειρησιακή λειτουργία της Ελληνικής Αστυνομίας.

Παράλληλα, εξαπολύει σφοδρή επίθεση στην ΠΟΑΣΥ, αφήνοντας ακόμη και υπαινιγμούς για παρασκηνιακές συνεννοήσεις με την κυβέρνηση.

Η ανακοίνωση θέτει ζητήματα που ασφαλώς αξίζουν συζήτηση. Ωστόσο, ανάμεσα στους εύλογους προβληματισμούς και στα συμπεράσματα που διατυπώνονται υπάρχει μια σημαντική απόσταση. Και αυτή η απόσταση δεν καλύπτεται ούτε με αιχμηρούς χαρακτηρισμούς ούτε με υποθέσεις για όσα ενδέχεται να συμβούν στο μέλλον.

Από πότε η δυνατότητα επιλογής αποτελεί απειλή;

Το πρώτο και βασικό δεδομένο είναι ότι η υπό συζήτηση ρύθμιση παρουσιάζεται ως προαιρετική.

Κανένας αστυνομικός, σύμφωνα με αυτή την περιγραφή, δεν υποχρεώνεται να παραμείνει στην υπηρεσία έως τα 64. Αντίθετα, προβλέπεται η δυνατότητα να συνεχίσει να εργάζεται εκείνος που το επιθυμεί, εφόσον πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Η ίδια η ΕΑΣΥΑ αναγνωρίζει ότι για ορισμένους συναδέλφους η επιπλέον διετής παραμονή μπορεί να συνεπάγεται οικονομικά οφέλη.

Εδώ, λοιπόν, προκύπτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: Γιατί ένας αστυνομικός που επιθυμεί να παραμείνει δύο επιπλέον χρόνια στην υπηρεσία πρέπει να στερηθεί αυτή τη δυνατότητα;

Ο συνδικαλισμός έχει καθήκον να προστατεύει εκείνους που θέλουν να αποχωρήσουν όταν συμπληρώνουν τις νόμιμες προϋποθέσεις. Δεν προκύπτει, όμως, ότι για να προστατεύσει αυτούς πρέπει να περιορίσει τις επιλογές όσων επιθυμούν να συνεχίσουν.

Η υπεράσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων δεν μπορεί να μετατρέπεται αυτομάτως σε αντίθεση απέναντι σε κάθε νέα δυνατότητα.

Προσλήψεις, μεταθέσεις και οργανικές θέσεις: Πού βρίσκονται τα στοιχεία;

Η ΕΑΣΥΑ εκτιμά ότι η παραμονή παλαιότερων αστυνομικών στην υπηρεσία ενδέχεται να περιορίσει τις μεταθέσεις προς την περιφέρεια, να επιβραδύνει την υπηρεσιακή εξέλιξη και να επηρεάσει τον αριθμό των νέων προσλήψεων.

Πρόκειται για ζητήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν. Υπάρχει, όμως, μια ουσιώδης παράλειψη: Δεν παρουσιάζονται αριθμητικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν το μέγεθος αυτών των επιπτώσεων.

Πόσοι αστυνομικοί αναμένεται να κάνουν χρήση της δυνατότητας; Σε ποιες υπηρεσίες υπηρετούν; Πόσες οργανικές θέσεις ενδέχεται να παραμείνουν κατειλημμένες; Υπάρχει σχεδιασμός για τις προσλήψεις και τις μεταθέσεις;

Χωρίς απαντήσεις στα παραπάνω, η πρόβλεψη ότι θα περιοριστούν οι προσλήψεις παραμένει εκτίμηση και όχι αποδεδειγμένη συνέπεια.

Άλλωστε, ο αριθμός των προσλήψεων αποτελεί και ζήτημα κυβερνητικού σχεδιασμού. Δεν υπάρχει κάποιος απαράβατος κανόνας σύμφωνα με τον οποίο κάθε αστυνομικός που παραμένει στην υπηρεσία αποκλείει αυτομάτως την πρόσληψη ενός νέου.

Η πιθανότητα να δημιουργηθεί ένα πρόβλημα δεν αρκεί για να θεωρήσουμε δεδομένο ότι το πρόβλημα θα εμφανιστεί.

Η ηλικία δεν ακυρώνει την εμπειρία

Ένα ακόμη επιχείρημα της ΕΑΣΥΑ αφορά τη γήρανση του αστυνομικού προσωπικού και τις ιδιαίτερες σωματικές και ψυχολογικές απαιτήσεις του επαγγέλματος.

Πράγματι, η αστυνομική υπηρεσία δεν μπορεί να συγκριθεί άκριτα με μια συνηθισμένη διοικητική εργασία. Η επικινδυνότητα, η νυχτερινή απασχόληση, η σωματική καταπόνηση και η διαχείριση κρίσιμων περιστατικών αποτελούν πραγματικές παραμέτρους.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ένας αστυνομικός 62 ή 63 ετών είναι εξ ορισμού ακατάλληλος να συνεχίσει να προσφέρει.

Η Ελληνική Αστυνομία δεν διαθέτει μόνο περιπολίες και επιχειρησιακές ομάδες. Διαθέτει επίσης ανακριτικές, διοικητικές, εκπαιδευτικές και επιτελικές υπηρεσίες, στις οποίες η εμπειρία και η συσσωρευμένη γνώση μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμες.

Η ορθολογική κατανομή καθηκόντων, η αξιολόγηση της καταλληλότητας και η προστασία της υγείας του προσωπικού αποτελούν ουσιαστικότερα ζητήματα από την απλή επίκληση ενός ηλικιακού αριθμού.

Ούτε η νεότητα εγγυάται την επιχειρησιακή επάρκεια ούτε η μεγαλύτερη ηλικία συνεπάγεται αυτομάτως την απώλειά της.

Μάχιμη επταετία και παραμονή έως τα 64: Πού ακριβώς βρίσκεται η αντίφαση;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά της ΕΑΣΥΑ στη διεκδίκηση επέκτασης της μάχιμης πενταετίας κατά δύο επιπλέον χρόνια.

Η Ένωση αναρωτιέται πώς μπορεί το συνδικαλιστικό κίνημα να ζητά περισσότερα αναγνωριζόμενα χρόνια υπηρεσίας και ταυτόχρονα να αποδέχεται την προαιρετική παραμονή έως τα 64.

Μόνο που εδώ συγκρίνονται δύο διαφορετικά πράγματα.

Η μάχιμη πενταετία και η προτεινόμενη επέκτασή της αφορούν την ασφαλιστική αναγνώριση χρόνου. Η παραμονή έως τα 64 αφορά τη δυνατότητα συνέχισης της πραγματικής υπηρεσίας.

Η αναγνώριση πρόσθετου χρόνου μπορεί, ανάλογα με το ασφαλιστικό καθεστώς, να επηρεάζει τις συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις ή το ύψος της σύνταξης. Δεν συνεπάγεται σε κάθε περίπτωση αντίστοιχη μείωση της ηλικίας αποχώρησης.

Αντίστοιχα, ένας αστυνομικός μπορεί να επιδιώκει καλύτερη συνταξιοδοτική κατοχύρωση και, για προσωπικούς ή οικονομικούς λόγους, να επιθυμεί να παραμείνει περισσότερο στην υπηρεσία.

Πού βρίσκεται η αντίφαση;

Το ένα δικαίωμα δεν αναιρεί το άλλο. Αντίθετα, μπορούν να συνυπάρχουν, προσφέροντας περισσότερες δυνατότητες στους ασφαλισμένους.

Επομένως, η επίκληση της μάχιμης επταετίας ως επιχειρήματος εναντίον της προαιρετικής παράτασης δεν αρκεί για να θεμελιώσει κάποια πραγματική ασυμβατότητα.

Ο φόβος για το αύριο δεν αποδεικνύει κάτι για το σήμερα

Η ΕΑΣΥΑ προειδοποιεί επίσης ότι μια προαιρετική ρύθμιση θα μπορούσε μελλοντικά να αποτελέσει τη βάση για υποχρεωτική παράταση του εργασιακού βίου.

Πρόκειται για έναν προβληματισμό που μπορεί να συζητηθεί θεσμικά. Όμως το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής νομοθετικής μεταβολής δεν αποτελεί απόδειξη ότι αυτή σχεδιάζεται ήδη.

Με την ίδια λογική, κάθε νέα εργασιακή ή ασφαλιστική ρύθμιση θα μπορούσε να απορρίπτεται επειδή κάποια μελλοντική κυβέρνηση ενδέχεται να τη μεταβάλει.

Αν ο πραγματικός φόβος είναι η μετατροπή της προαιρετικότητας σε υποχρέωση, τότε υπάρχει συγκεκριμένο πεδίο διεκδίκησης: Η σαφής και ρητή νομοθετική κατοχύρωση του δικαιώματος επιλογής, χωρίς δυσμενείς συνέπειες για όσους αποφασίσουν να αποχωρήσουν.

Αυτό θα αποτελούσε μια ουσιαστική θεσμική εγγύηση.

Από την κριτική στην ΠΟΑΣΥ έως τους υπαινιγμούς για παρασκηνιακές συμφωνίες

Στο τελευταίο μέρος της ανακοίνωσης, η ΕΑΣΥΑ εγκαταλείπει σε μεγάλο βαθμό την επιχειρηματολογία για την ηλικία αποστρατείας και στρέφεται προσωπικά κατά της ηγεσίας της ΠΟΑΣΥ.

Την κατηγορεί ότι λειτουργεί περίπου ως κυβερνητικός εκπρόσωπος Τύπου, ενώ θέτει ερωτήματα για ενδεχόμενες συνεννοήσεις «κάτω από το τραπέζι».

Η ΠΟΑΣΥ ασφαλώς οφείλει να ενημερώνει τους αστυνομικούς για τις θέσεις της, τις επαφές της με την πολιτική ηγεσία και τις πρωτοβουλίες της.

Είναι απολύτως θεμιτό να ερωτηθεί εάν γνώριζε εκ των προτέρων τη συγκεκριμένη πρόταση και ποια στάση τήρησε.

Άλλο, όμως, η απαίτηση για διαφάνεια και άλλο η δημιουργία υπονοιών περί μυστικών συμφωνιών χωρίς την παράθεση συγκεκριμένων στοιχείων.

Η μη απάντηση σε ένα ερώτημα δεν αποδεικνύει από μόνη της παρασκηνιακή συναλλαγή.

Η συνδικαλιστική αντιπαράθεση μπορεί να είναι έντονη. Όταν όμως η κριτική μετατοπίζεται από τα πραγματικά δεδομένα σε υποψίες και προσωπικούς χαρακτηρισμούς, κινδυνεύει να απομακρύνει τη συζήτηση από εκείνο που αφορά πρωτίστως τους αστυνομικούς.

Ο συνδικαλισμός οφείλει να διεκδικεί δικαιώματα, όχι να περιορίζει επιλογές

Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι εάν όλοι οι αστυνομικοί πρέπει να παραμείνουν στην υπηρεσία έως τα 64. Κανείς δεν υποστηρίζει ότι μια τέτοια επιλογή είναι κατάλληλη ή επιθυμητή για όλους.

Το ερώτημα είναι εάν πρέπει να παρέχεται αυτή η δυνατότητα σε όσους τη θέλουν, με σαφείς προϋποθέσεις, προστασία των ασφαλιστικών τους δικαιωμάτων και εγγυήσεις για την εύρυθμη λειτουργία της Ελληνικής Αστυνομίας.

Οι προβληματισμοί για τη στελέχωση, τις μεταθέσεις και την υπηρεσιακή εξέλιξη χρειάζονται απαντήσεις, όχι υποβάθμιση. Χρειάζονται όμως και πραγματικά στοιχεία, ώστε να μην παρουσιάζονται πιθανά σενάρια ως αναπόφευκτες εξελίξεις.

Η ΕΑΣΥΑ κλείνει την ανακοίνωσή της με τη φράση: «Οι κόκκινες γραμμές δεν είναι για να γίνονται ροζ. Είναι για να τηρούνται».

Μόνο που πριν χαραχθεί μια κόκκινη γραμμή, πρέπει να είναι απολύτως σαφές τι ακριβώς υπερασπίζεται.

Διότι ο συνδικαλισμός δεν μπορεί να ζητά περισσότερα δικαιώματα για τους αστυνομικούς και την ίδια στιγμή να αντιμετωπίζει ως πρόβλημα το γεγονός ότι κάποιοι από αυτούς ενδέχεται να αποκτήσουν μία επιπλέον επιλογή.

Και τελικά, ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα να μην είναι γιατί ένας αστυνομικός θέλει να παραμείνει στην υπηρεσία έως τα 64.

Αλλά γιατί κάποιοι θεωρούν ότι πρέπει να αποφασίζουν εκ των προτέρων πως δεν θα έπρεπε να έχει αυτή τη δυνατότητα.

Δημήτρης Καραγιαννόπουλος