Πώς η ΕΛΑΣ «σπάει» τα κινητά των πολιτών - Σοβαρά ερωτήματα για χρήση λογισμικού παραβίασης κινητών από ΕΛ.ΑΣ. και ΑΑΔΕ

Στο μικροσκόπιο η χρήση λογισμικού παραβίασης κινητών από ΕΛ.ΑΣ. και ΑΑΔΕ

Νέα ερωτήματα για τα όρια της κρατικής παρακολούθησης και την προστασία των προσωπικών δεδομένων προκαλεί το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ των Δημήτρη Καρακώστα και Θοδωρή Χονδρόγιαννου για το Reporters United, σε συνεργασία με την οργάνωση Homo Digitalis. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ΕΛ.ΑΣ. και η ΑΑΔΕ χρησιμοποιούν το λογισμικό UFED της ισραηλινής εταιρείας Cellebrite, ένα σύστημα που επιτρέπει την εξαγωγή δεδομένων από κινητές συσκευές και έχει βρεθεί στο επίκεντρο διεθνών καταγγελιών για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από αυταρχικά καθεστώτα.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reporters United, το UFED δεν λειτουργεί ως κλασικό λογισμικό υποκλοπών τύπου Predator ή Pegasus, αλλά απαιτεί τη φυσική κατοχή της συσκευής, δίνοντας ωστόσο τη δυνατότητα πρόσβασης σε φωτογραφίες, μηνύματα και αρχεία ακόμα και από κρυπτογραφημένες εφαρμογές επικοινωνίας. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι από το 2017 μέχρι σήμερα η ελληνική πλευρά έχει προμηθευτεί και συντηρεί συσκευές της Cellebrite, με χρήση -κατά πληροφορίες- τόσο από την ΕΛ.ΑΣ. όσο και από την ΑΑΔΕ.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα τεχνολογικά εργαλεία έχουν κατηγορηθεί διεθνώς για καταχρηστική χρήση απέναντι σε δημοσιογράφους, ακτιβιστές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε διάφορες χώρες. Το Reporters United σημειώνει πως, παρά τις δημόσιες συμβάσεις και τις σχετικές αποφάσεις που έχουν αναρτηθεί στη «Διαύγεια», παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το ποιος χρησιμοποιεί τα συγκεκριμένα συστήματα, υπό ποιες προϋποθέσεις και με ποιο θεσμικό πλαίσιο ελέγχου.

Από την πλευρά της, η ΕΛ.ΑΣ., σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, υποστηρίζει ότι κάθε ερευνητική πράξη πραγματοποιείται υπό δικαστική εποπτεία και με βάση τις αρχές της νομιμότητας, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. Ωστόσο, η συζήτηση που ανοίγει γύρω από τη χρήση τέτοιων εργαλείων στην Ελλάδα αναμένεται να προκαλέσει πολιτικές και νομικές αντιδράσεις το επόμενο διάστημα. 

Δείτε το ρεπορτάζ των Δημήτρη Καρακώστα και Θοδωρή Χονδρόγιαννου για το Reporters United, εδώ