Τι ισχύει για τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα στελεχών ΕΔ και ΣΑ που κατατάχθηκαν μετά την 1/1/2011

 

Το συνταξιοδοτικό καθεστώς των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας που κατατάχθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2011 και μετά διαφέρει ουσιαστικά από εκείνο των παλαιότερων συναδέλφων τους.

Η ημερομηνία αυτή αποτελεί μια σημαντική διαχωριστική γραμμή, καθώς ο Ν. 3865/2010 ενέταξε τους νεοεισερχόμενους στο κοινό ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και σήμερα του e-ΕΦΚΑ. Το ίδιο το Υπουργείο Εργασίας έχει επιβεβαιώσει ότι οι στρατιωτικοί που κατατάσσονται από 1/1/2011 υπάγονται αυτοδίκαια στον κλάδο κύριας σύνταξης του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Η μεγάλη τομή της 1ης Ιανουαρίου 2011

Το άρθρο 2 του Ν. 3865/2010 όρισε ότι όσοι προσλαμβάνονται για πρώτη φορά στο Δημόσιο από 1/1/2011 και μετά υπάγονται υποχρεωτικά και αυτοδίκαια στον κλάδο κύριας σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Η ίδια διάταξη επεκτάθηκε ρητά και στους στρατιωτικούς που κατατάσσονται από την ημερομηνία αυτή και μετά.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δημιουργήθηκαν δύο διαφορετικές ασφαλιστικές κατηγορίες: οι παλαιότεροι ένστολοι, οι οποίοι εξακολουθούν να επηρεάζονται από τις ειδικές συνταξιοδοτικές διατάξεις που τους αφορούν, και οι καταταγέντες από το 2011 και μετά, για τους οποίους εφαρμόζεται το κοινό ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ/e-ΕΦΚΑ.

Τι ισχύει για όσους κατατάχθηκαν μετά την 1/1/2011

Με βάση τα γενικά όρια ηλικίας που δημοσιεύει σήμερα ο e-ΕΦΚΑ, προβλέπονται τρεις βασικές περιπτώσεις:

• Πλήρης σύνταξη στα 62, εφόσον έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 40 έτη ασφάλισης (12.000 ημέρες).
• Πλήρης σύνταξη στα 67, με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (4.500 ημέρες).
• Μειωμένη σύνταξη στα 62, με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εφόσον η μειωμένη σύνταξη προβλέπεται από τις εφαρμοζόμενες καταστατικές διατάξεις και πληρούνται οι ειδικές χρονικές προϋποθέσεις.

Τι σημαίνει «μειωμένη σύνταξη» στα 62

Χρειάζεται εδώ μια διευκρίνιση, καθώς συχνά δημιουργείται σύγχυση γύρω από το ποσοστό της μείωσης.

Όταν κάποιος δικαιούται μειωμένη σύνταξη στα 62 αντί για πλήρη στα 67, δεν μειώνεται η ανταποδοτική σύνταξη λόγω της πρόωρης αποχώρησης. Η μείωση εφαρμόζεται στην εθνική σύνταξη.

Συγκεκριμένα, η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι το προβλεπόμενο όριο πλήρους συνταξιοδότησης. Αυτό αντιστοιχεί σε 6% ανά έτος, με ανώτατη μείωση 30% για πέντε χρόνια.

Έτσι, στην περίπτωση ασφαλισμένου που μπορεί να λάβει μειωμένη στα 62 αντί για πλήρη στα 67, η μείωση λόγω ηλικίας στην εθνική σύνταξη φτάνει στο 30%.

Υπάρχει, μάλιστα, και μια διαφορετική μείωση που δεν πρέπει να συγχέεται με αυτή: όταν υπάρχουν λιγότερα από 20 έτη ασφάλισης, το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος που υπολείπεται των 20, μέχρι τα 15 έτη.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα

Ένας αστυνομικός ή στρατιωτικός που κατατάχθηκε σε ηλικία 18 ετών το 2011 θα συμπληρώσει 40 πραγματικά χρόνια υπηρεσίας περίπου στα 58 του χρόνια.

Ωστόσο, με βάση τον γενικό κανόνα «62 και 40», η συμπλήρωση των 40 ετών ασφάλισης από μόνη της δεν σημαίνει ότι μπορεί αυτομάτως να λάβει πλήρη σύνταξη πριν από το 62ο έτος.

Αυτό αναδεικνύει και την ιδιαιτερότητα του προβλήματος των μετά το 2011: ένας ένστολος που ξεκίνησε εξαιρετικά νέος μπορεί να έχει ήδη πίσω του περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες υπηρεσίας όταν φτάσει στο γενικό ηλικιακό όριο.

Δύο γενιές ενστόλων με διαφορετικό συνταξιοδοτικό μέλλον

Το αποτέλεσμα είναι ένα ουσιαστικό χάσμα ανάμεσα σε συναδέλφους που μπορεί να υπηρετούν δίπλα-δίπλα, να εκτελούν τα ίδια καθήκοντα και να αντιμετωπίζουν τις ίδιες επιχειρησιακές απαιτήσεις, αλλά να έχουν διαφορετικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης εξαιτίας της ημερομηνίας κατάταξής τους.

Για τους καταταγέντες από 1/1/2011 και μετά, επομένως, το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Πρόκειται για μια γενιά αστυνομικών και στρατιωτικών που θα κληθεί να αντιμετωπίσει στην πράξη τα γενικά ηλικιακά όρια του ασφαλιστικού συστήματος, παρά τις ιδιαιτερότητες, την επικινδυνότητα και τη σωματική και ψυχολογική επιβάρυνση που συνεπάγεται η πολυετής υπηρεσία στα Σώματα Ασφαλείας και στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Η ημερομηνία της 1ης Ιανουαρίου 2011, λοιπόν, δεν αποτελεί απλώς μια ημερομηνία στο ασφαλιστικό ημερολόγιο. Αποτελεί τη γραμμή που χωρίζει δύο γενιές ενστόλων με διαφορετικές προϋποθέσεις για την έξοδό τους από την υπηρεσία.

Σημείωση: Τα παραπάνω αποτυπώνουν το γενικό ασφαλιστικό πλαίσιο. Η θεμελίωση δικαιώματος και ειδικά η δυνατότητα μειωμένης σύνταξης εξετάζονται εξατομικευμένα, καθώς μπορεί να επηρεάζονται από χρόνο προηγούμενης ή διαδοχικής ασφάλισης, αναγνωρίσεις χρόνων και άλλες ειδικές προϋποθέσεις.