Υπόθεση Μέλλιου στη ΓΑΔΑ: Η φράση που δέχθηκε το Εφετείο, η παραγραφή και η καταδίκη της Ελλάδας στο Στρασβούργο
Μέλλιου κατά Ελλάδας: Τι πραγματικά έκρινε το Στρασβούργο και τι είχε αποφασίσει το ελληνικό Εφετείο
Νέα καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου προκάλεσε η υπόθεση της φωτορεπόρτερ Πόπης Μέλλιου, η οποία το 2013 υποβλήθηκε σε πλήρη σωματική έρευνα στη ΓΑΔΑ, μετά την προσαγωγή της για εξακρίβωση στοιχείων.
Πίσω όμως από τον τίτλο «καταδίκη της Ελλάδας για εξευτελιστική μεταχείριση» υπάρχει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα δικαστική διαδρομή.
Γιατί για το ίδιο περιστατικό το ελληνικό Εφετείο και το Δικαστήριο του Στρασβούργου έφτασαν σε διαφορετική αξιολόγηση ως προς την αναγκαιότητα της πλήρους σωματικής έρευνας.
Τι είχε κρίνει το ελληνικό Εφετείο
Η υπόθεση είχε φτάσει αρχικά στο Πλημμελειοδικείο Αθηνών.
Το 2015 το δικαστήριο αθώωσε τη γυναίκα αστυνομικό που πραγματοποίησε τη σωματική έρευνα και καταδίκασε τον προϊστάμενο της Υποδιεύθυνσης και τον αξιωματικό υπηρεσίας σε ποινή φυλάκισης τριών ετών με αναστολή για σοβαρή προσβολή της αξιοπρέπειας της φωτορεπόρτερ.
Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε μάλιστα κρίνει ότι μια απλή έρευνα στα ρούχα από γυναίκα αστυνομικό θα ήταν αρκετή και ότι η πλήρης σωματική έρευνα δεν ήταν αναγκαία.
Η εικόνα άλλαξε, όμως, στο Εφετείο.
Με τις αποφάσεις του Ιανουαρίου του 2018, το Εφετείο δέχθηκε ότι υπήρχαν σοβαρές υπόνοιες ότι η γυναίκα ενδεχομένως εμπλεκόταν σε προπαρασκευή τρομοκρατικής πράξης και ότι ήταν αναγκαίο να εξακριβωθεί εάν έφερε αιχμηρά αντικείμενα, χάπια ή άλλα αντικείμενα, καθώς είχε εισέλθει στο κτίριο της ΓΑΔΑ χωρίς να περάσει από σαρωτή σώματος ή ανιχνευτή μετάλλων.
Και κατέληξε σε ένα κρίσιμο συμπέρασμα:
Η πλήρης σωματική έρευνα ήταν αναγκαία ως προληπτικό μέτρο.
Το Εφετείο δέχθηκε επίσης ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε κλειστό γραφείο, παρουσία μόνο μίας γυναίκας αστυνομικού, χωρίς σωματική επαφή και για περίπου πέντε λεπτά. Έκρινε ότι δεν υπήρξε σωματική ή λεκτική βία κατά τη διάρκειά της ούτε προσβολή της αξιοπρέπειάς της από τον τρόπο διεξαγωγής της.
Τι συνέβη με τον αξιωματικό υπηρεσίας
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη ακρίβεια, καθώς υπάρχει μια λεπτομέρεια που εύκολα χάνεται όταν συνοψίζεται η υπόθεση.
Το Εφετείο έκρινε ότι η εντολή που είχε δώσει ο αξιωματικός υπηρεσίας στη γυναίκα αστυνομικό σχετικά με τον τρόπο πραγματοποίησης της σωματικής έρευνας συνιστούσε το αδίκημα της εξύβρισης.
Ωστόσο, η ποινική δίωξη σε βάρος του έπαυσε λόγω παραγραφής.
Αντίθετα, ο προϊστάμενος της Υποδιεύθυνσης αθωώθηκε.
Επομένως, τουλάχιστον με βάση όσα καταγράφει επισήμως το ΕΔΔΑ, δεν είναι ακριβές να παρουσιάζονται και οι δύο με τον ίδιο τρόπο ως απλώς «αθωωθέντες».
Για τον έναν υπήρξε αθώωση.
Για τον αξιωματικό υπηρεσίας υπήρξε παύση της ποινικής δίωξης λόγω παραγραφής, αφού προηγουμένως το Εφετείο είχε υπαγάγει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά στο αδίκημα της εξύβρισης.
Το Στρασβούργο είδε διαφορετικά την αναγκαιότητα
Η υπόθεση όμως δεν τελείωσε εκεί.
Η Πόπη Μέλλιου προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 ήρθε η απόφαση Melliou v. Greece (15807/19).
Και εδώ βρίσκεται το πλέον ενδιαφέρον σημείο.
Το ΕΔΔΑ δεν πείστηκε από την αιτιολογία περί αναγκαιότητας της πλήρους σωματικής έρευνας.
Σημείωσε καταρχάς μια κρίσιμη διαφορά: η φωτορεπόρτερ δεν είχε συλληφθεί. Είχε μεταφερθεί στη ΓΑΔΑ για εξακρίβωση στοιχείων.
Γι' αυτό, κατά το Στρασβούργο, οι αρχές που διέπουν τέτοιου είδους ιδιαίτερα παρεμβατικές έρευνες έπρεπε να εφαρμοστούν ακόμη αυστηρότερα.
Το Δικαστήριο επισήμανε ακόμη ότι η γυναίκα τελικά είχε δώσει τα στοιχεία ταυτότητάς της και είχε παραδώσει το σημείωμα στο οποίο είχε καταγράψει τις πινακίδες των αστυνομικών μοτοσυκλετών.
Αμέσως μετά ακολούθησε η πλήρης σωματική έρευνα.
Κατά το ΕΔΔΑ, όμως, δεν προέκυπτε ότι είχαν προηγουμένως εξεταστεί λιγότερο παρεμβατικά μέσα για να εξακριβωθεί εάν πράγματι μετέφερε επικίνδυνα αντικείμενα.
Το ίδιο το Δικαστήριο αναφέρεται ενδεικτικά στη δυνατότητα χρήσης σαρωτή σώματος ή ανιχνευτή μετάλλων.
Και τελικά καταλήγει ότι δεν πείστηκε πως αποδείχθηκε σύνδεση μεταξύ της πλήρους γύμνωσης και της ανάγκης πρόληψης εγκλήματος ή διατάραξης της τάξης.
Δύο δικαστήρια, διαφορετική κρίση για το ίδιο κρίσιμο ζήτημα
Κάπου εδώ βρίσκεται η πραγματικά ενδιαφέρουσα πλευρά της υπόθεσης.
Το ελληνικό Εφετείο είχε εξετάσει τα πραγματικά περιστατικά και είχε κρίνει:
Η πλήρης σωματική έρευνα ήταν αναγκαίο προληπτικό μέτρο.
Οκτώ χρόνια αργότερα, το ΕΔΔΑ εξετάζοντας την υπόθεση υπό το πρίσμα της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κατέληξε ουσιαστικά στο αντίθετο:
Δεν αποδείχθηκε ότι η συγκεκριμένη, ιδιαίτερα παρεμβατική έρευνα ήταν αυστηρά αναγκαία για λόγους ασφαλείας.
Και αυτή η έλλειψη αυστηρής αναγκαιότητας ήταν αρκετή για το Στρασβούργο.
Δεν χρειάστηκε μάλιστα να αποφανθεί εάν όλες οι υπόλοιπες καταγγελίες για τον τρόπο πραγματοποίησης της έρευνας ήταν βάσιμες. Το ίδιο το ΕΔΔΑ αναφέρει ότι, αφού διαπίστωσε πως η πλήρης σωματική έρευνα δεν ήταν αυστηρά αναγκαία, δεν χρειαζόταν να εξετάσει περαιτέρω τα επιχειρήματα σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής της.
Έκρινε ότι υπήρξε εξευτελιστική μεταχείριση κατά παράβαση του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ.
Τι καταδίκασε τελικά το ΕΔΔΑ
Και εδώ χρειάζεται μία ακόμη διάκριση.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν δίκασε ξανά τους αστυνομικούς και δεν τους καταδίκασε ποινικά.
Η υπόθεση ενώπιόν του ήταν Μέλλιου κατά Ελλάδας.
Έκρινε εάν το ελληνικό κράτος παραβίασε τα δικαιώματα που προστατεύει η Ευρωπαϊκή Σύμβαση και αποφάσισε ομόφωνα ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρου 3.
Επιδίκασε στη φωτορεπόρτερ 10.000 ευρώ για ηθική βλάβη και 875 ευρώ για δικαστικά έξοδα.
Αυτό δεν αναιρεί το τι είχε αποφασίσει το ελληνικό Εφετείο ούτε μετατρέπει την απόφαση του Στρασβούργου σε νέα ποινική καταδίκη των εμπλεκόμενων αστυνομικών.
Αναδεικνύει όμως κάτι εξαιρετικά σημαντικό:
Το ίδιο περιστατικό, που το ελληνικό Εφετείο θεώρησε ότι δικαιολογούσε μια πλήρη σωματική έρευνα για προληπτικούς λόγους, δεν πέρασε το αυστηρό τεστ αναγκαιότητας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Και τελικά αυτό ήταν που οδήγησε στη νέα καταδίκη της Ελλάδας.
Δημοσίευση σχολίουDefault CommentsFacebook Comments