Η αμερικανική «ακτινογραφία» της Γκιλφόιλ στην Ελλάδα – Ο λομπίστας, η AKTOR και τα δισεκατομμύρια του LNG

 

Ένα ιδιαίτερα αιχμηρό δημοσίευμα της αμερικανικής Wall Street Journal ανοίγει μια συζήτηση που ξεπερνά κατά πολύ την προσωπική διαδρομή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ και φτάνει στην καρδιά των αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα, ο Ελληνοαμερικανός Χρήστος Μαραφάτσος, η AKTOR και οι τεράστιες συμφωνίες για τη μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Και εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι: αρκετά από τα οικονομικά στοιχεία του αμερικανικού δημοσιεύματος επιβεβαιώνονται από δημόσια διαθέσιμα στοιχεία στις ΗΠΑ.

Τα 160.000 δολάρια του lobbying

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της WSJ, ο Χρήστος Μαραφάτσος εμφανίζεται πολύ συχνά στο πλευρό της Αμερικανίδας πρέσβειρας, ακόμη και σε επαφές της με κυβερνητικούς αξιωματούχους άλλων χωρών. Η εφημερίδα επικεντρώνεται ιδιαίτερα στο γεγονός ότι παράλληλα ο ίδιος δραστηριοποιείται ως λομπίστας της AKTOR στις Ηνωμένες Πολιτείες

Και αυτό δεν αποτελεί απλώς ισχυρισμό του δημοσιεύματος.

Στοιχεία από τις αμερικανικές καταχωρίσεις lobbying εμφανίζουν την AKTOR Energy με συνολικά 160.000 δολάρια δηλωμένων δαπανών lobbying έως το 2026, μέσω της Catalyst Strategies, με τον Χρήστο Μαραφάτσο να εμφανίζεται ως λομπίστας. Στα αντικείμενα των επαφών περιλαμβάνονται ενεργειακά ζητήματα και επαφές με όργανα της αμερικανικής εκτελεστικής εξουσίας. 

Το ίδιο το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Μαραφάτσος εγγράφηκε ως λομπίστας της AKTOR στις 5 Νοεμβρίου 2025, λίγες ημέρες μετά την άφιξη της Γκιλφόιλ στην Αθήνα. 

Και μετά ήρθαν οι μεγάλες συμφωνίες LNG

Η συνέχεια είναι καταγεγραμμένη επισήμως.

Η Atlantic-SEE LNG Trade, κοινοπραξία στην οποία η AKTOR συμμετέχει με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%, υπέγραψε τον Νοέμβριο του 2025 εικοσαετή συμφωνία με την αμερικανική Venture Global για εισαγωγή LNG από τις ΗΠΑ μέσω Ελλάδας.

Τον Ιούνιο του 2026 η συμφωνία έγινε ακόμη μεγαλύτερη.

Η ίδια η Venture Global ανακοίνωσε από τις ΗΠΑ ότι οι ποσότητες διπλασιάζονται από 500.000 σε τουλάχιστον 1 εκατομμύριο τόνους LNG τον χρόνο, για περίοδο 20 ετών από το 2030.  

Το Reuters επιβεβαίωσε ανεξάρτητα τη συμφωνία και τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης για τη διοχέτευση του αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Η διαδρομή Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Ουκρανία

Δεν πρόκειται μόνο για μελλοντικά σχέδια.

Τον Φεβρουάριο η Atlantic-SEE ανακοίνωσε την πρώτη εμπορική συμφωνία για πώληση αμερικανικού LNG στην Ουκρανία, με το φορτίο να φτάνει στη Ρεβυθούσα και στη συνέχεια να μεταφέρεται μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας στην Ουκρανία. 

Επομένως, το σχέδιο του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου έχει ήδη περάσει από τη θεωρία στις εμπορικές συναλλαγές.

Η βαριά καταγγελία για το δείπνο στην Αθήνα

Το πιο πολιτικά εκρηκτικό σημείο του δημοσιεύματος της WSJ, πάντως, είναι διαφορετικό.

Η αμερικανική εφημερίδα περιγράφει ένα δείπνο στην Αθήνα τον περασμένο Μάρτιο, όπου η Γκιλφόιλ φέρεται να ήρθε σε αντιπαράθεση με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου.

Σύμφωνα με την πηγή που επικαλείται η εφημερίδα, κατά τη συζήτηση για τις πολιτικές εξελίξεις στη Ρουμανία η πρέσβειρα φέρεται να υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ μπορούν να προκαλέσουν αντίστοιχες εξελίξεις «σε όποια χώρα θέλουν» και ότι θα μπορούσαν να το κάνουν και στην Ελλάδα.

Ο Παπασταύρου, σύμφωνα πάντα με την ίδια περιγραφή, αντέδρασε λέγοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει εκλεγεί από τον ελληνικό λαό. 

 Επιπλέον, ο δικηγόρος της Γκιλφόιλ αμφισβήτησε την περιγραφή της συνομιλίας. 

Τι απαντά η αμερικανική πλευρά

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.

Αξιωματούχος της αμερικανικής πρεσβείας, σύμφωνα με το δημοσίευμα, υποστήριξε ότι οι κινήσεις της Γκιλφόιλ είχαν στόχο την προώθηση αμερικανικών συμφερόντων, την αύξηση των πωλήσεων αμερικανικού LNG και τη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από το ρωσικό αέριο. 

Ο δικηγόρος της πρέσβειρας υποστηρίζει επίσης ότι εκείνη συνεργάζεται με εταιρείες από ολόκληρο τον ενεργειακό κλάδο και δεν προωθεί αποκλειστικά μία επιχείρηση.

Από την πλευρά της AKTOR, οι δικηγόροι της εταιρείας υποστηρίζουν ότι η εμπλοκή της στον Κάθετο Διάδρομο είχε αρχίσει πριν από τις επαφές με την Γκιλφόιλ και απορρίπτουν την εικόνα αθέμιτης προώθησης των συμφερόντων της εταιρείας. 

Το βέβαιο και τα ερωτήματα

Ανεξάρτητα λοιπόν από τους ισχυρισμούς και τις διαψεύσεις γύρω από το παρασκήνιο, ορισμένα δεδομένα είναι πλέον καταγεγραμμένα:

Η Ουάσιγκτον προωθεί ανοιχτά την αύξηση των εξαγωγών αμερικανικού LNG στην περιοχή, η Ελλάδα αποκτά κεντρικό ρόλο στον Κάθετο Διάδρομο, η AKTOR και η ΔΕΠΑ έχουν δημιουργήσει την Atlantic-SEE και έχουν συνάψει πολυετείς συμφωνίες με αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες. Παράλληλα, δημόσια αμερικανικά στοιχεία καταγράφουν δραστηριότητα lobbying της AKTOR Energy στις ΗΠΑ. 

Αυτό που μένει να αποσαφηνιστεί είναι πού τελειώνει η επίσημη αμερικανική ενεργειακή διπλωματία και πού αρχίζει η προώθηση συγκεκριμένων ιδιωτικών επιχειρηματικών συμφερόντων.

Και αυτό ακριβώς είναι το ερώτημα που ανοίγει το αμερικανικό δημοσίευμα — ένα ερώτημα που, μετά τα στοιχεία που έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί στις ΗΠΑ, δύσκολα μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς ως ελληνικό πολιτικό κουτσομπολιό.