Η γυναικοκτονία δεν αρχίζει με το έγκλημα – Και η προστασία δεν μπορεί να τελειώνει στην Αστυνομία

Κάθε νέα δολοφονία γυναίκας ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τις ευθύνες – Όμως, αν πρόκειται για ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο, τότε και η απάντηση δεν μπορεί να αναζητείται σε έναν μόνο κρίκο

Δύο γυναίκες χάθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες και η Ελλάδα βρίσκεται ξανά μπροστά στην ίδια, οδυνηρή συζήτηση.

Τι μπορούσε να είχε γίνει; Ποιος γνώριζε; Ποιος έπρεπε να είχε παρέμβει; Υπήρχαν σημάδια; Θα μπορούσε το έγκλημα να είχε αποτραπεί;

Είναι ερωτήματα που πρέπει να τίθενται. Και πρέπει να τίθενται χωρίς εκπτώσεις και χωρίς προστατευτικά δίχτυα για κανέναν κρατικό φορέα.

Υπάρχει όμως ένα παράδοξο.

Από τη μία αναγνωρίζουμε ότι η γυναικοκτονία αποτελεί την ακραία κατάληξη ενός σύνθετου κοινωνικού φαινομένου, το οποίο μπορεί να έχει προηγουμένως εκδηλωθεί με κακοποίηση, απειλές, καταδίωξη, έλεγχο, εμμονή ή αδυναμία αποδοχής ενός χωρισμού.

Από την άλλη, όταν φτάσουμε στην τραγική κατάληξη, πολλές φορές αναζητούμε την απάντηση σχεδόν αποκλειστικά σε έναν φορέα:

Στην Αστυνομία.

Και τα δύο δεν μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα.

Η Αστυνομία έχει ευθύνη – αλλά δεν έχει όλη την ευθύνη

Η Ελληνική Αστυνομία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κρίκους στην προστασία ενός θύματος ενδοοικογενειακής βίας.

Όταν υπάρχει καταγγελία, ο αστυνομικός οφείλει να ενεργήσει. Όταν υπάρχουν προβλεπόμενες διαδικασίες προστασίας, πρέπει να εφαρμοστούν. Και όταν υπάρχουν λάθη ή παραλείψεις, πρέπει να ελέγχονται και να αποδίδονται ευθύνες όπου αυτές πραγματικά υπάρχουν.

Αυτό δεν είναι διαπραγματεύσιμο.

Όμως η Αστυνομία δεν μπορεί να παρακολουθεί έναν πιθανό δράστη 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Δεν νομοθετεί, δεν δικάζει, δεν αποφασίζει για την προφυλάκιση ή την αποφυλάκιση, δεν παρέχει ψυχιατρική θεραπεία και δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις κοινωνικές και υποστηρικτικές δομές.

Δεν είναι ολόκληρο το κράτος.

Πού είναι οι υπόλοιποι κρίκοι;

Εδώ βρίσκεται κατά τη γνώμη μας η συζήτηση που πρέπει επιτέλους να γίνει.

Όταν μια γυναίκα έχει προηγουμένως απειληθεί ή κακοποιηθεί, τι συμβαίνει μετά την πρώτη αστυνομική παρέμβαση;

Ποιος παρακολουθεί την εξέλιξη της υπόθεσης;

Ποιος αξιολογεί αν ο κίνδυνος αυξάνεται;

Πόσο γρήγορα κινείται η Δικαιοσύνη;

Υπάρχουν επαρκείς δομές για να μπορεί μια γυναίκα να απομακρυνθεί πραγματικά από ένα επικίνδυνο περιβάλλον;

Τι συμβαίνει όταν ο δράστης παρουσιάζει εμμονική ή ιδιαίτερα επικίνδυνη συμπεριφορά;

Και κυρίως: επικοινωνούν μεταξύ τους όλοι αυτοί οι μηχανισμοί ή κάθε υπηρεσία ολοκληρώνει τη δική της διαδικασία και η γυναίκα συνεχίζει μόνη της μέχρι το επόμενο περιστατικό;

«Η Αστυνομία είναι κρίκος της αλυσίδας»

Σε αυτό ακριβώς το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η πρόσφατη τοποθέτηση του Αντιπροέδρου Οικονομικών Θεμάτων της ΠΟΑΣΥ, Χρήστου Συνδρεβέλη:

«Η Αστυνομία είναι κρίκος της αλυσίδας, όχι ολόκληρη η αλυσίδα».

Μια φράση που δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για ενδεχόμενα αστυνομικά λάθη.

Πρέπει όμως να αποτελέσει αφετηρία για μια σοβαρότερη συζήτηση.

Γιατί εάν η γυναικοκτονία δεν αρχίζει όταν πέσει η πρώτη μαχαιριά, τότε και η κρατική προστασία δεν μπορεί να αρχίζει και να τελειώνει όταν το θύμα περάσει την πόρτα ενός Αστυνομικού Τμήματος.

 Να ψάχνουμε τις ευθύνες – όλες όμως

Κάθε φορά που μια γυναίκα δολοφονείται και αποδεικνύεται ότι είχε προηγηθεί καταγγελία, είναι απολύτως θεμιτό να εξετάζεται εξονυχιστικά τι έκανε η Αστυνομία.

Να ανοίγουν οι φάκελοι. Να εξετάζονται οι ενέργειες. Και εάν κάποιος δεν έκανε αυτό που όφειλε, να λογοδοτεί.

Αλλά η έρευνα δεν μπορεί να σταματά εκεί.

Τι έκανε η Δικαιοσύνη; Τι έκαναν οι κοινωνικές υπηρεσίες; Υπήρχε αξιολόγηση κινδύνου; Υπήρχε συνέχεια μετά την καταγγελία; Υπήρχε πραγματικό δίχτυ προστασίας γύρω από τη γυναίκα;

Γιατί διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργήσουμε την ψευδαίσθηση ότι αρκεί ένας καλύτερος αστυνομικός μηχανισμός για να εξαφανιστούν οι γυναικοκτονίες.

Δεν αρκεί.

Χρειάζεται Αστυνομία που λειτουργεί σωστά. Χρειάζεται όμως και Δικαιοσύνη, κοινωνική πολιτική, υγεία, πρόληψη, δομές προστασίας και πραγματική συνεργασία μεταξύ τους.

Η γυναικοκτονία μπορεί να είναι το τελευταίο γεγονός μιας μακράς αλυσίδας.

Αν λοιπόν θέλουμε πραγματικά να τη σταματήσουμε πριν φτάσουμε στο τέλος, πρέπει να λειτουργούν όλοι οι κρίκοι της. Όχι μόνο αυτός που φοράει στολή.

Κ.Κ.