Έρευνα για τους δικυκλιστές της ΕΛ.ΑΣ.: Το 60,5% έβλεπε ελλείψεις στον εξοπλισμό – Σχεδόν όλοι έβαζαν χρήματα από την τσέπη τους

 Μια μεταπτυχιακή έρευνα του 2015 για την υγιεινή και την ασφάλεια των ένστολων δικυκλιστών της Ελληνικής Αστυνομίας καταγράφει ευρήματα που, περισσότερο από μία δεκαετία αργότερα, αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συζήτηση για την προστασία, τον εξοπλισμό και την εκπαίδευση των αστυνομικών της πρώτης γραμμής.

Την ώρα που επανέρχεται η συζήτηση για το κατά πόσο οι αστυνομικοί διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα για να εκτελούν με ασφάλεια την υπηρεσία τους, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διπλωματική διατριβή της Μ. Παλάντζα, με τίτλο «Υγιεινή και Ασφάλεια των Ένστολων Δικυκλιστών της Ελληνικής Αστυνομίας», η οποία εκπονήθηκε το 2015 στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας» του Τμήματος Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Η έρευνα δεν περιορίστηκε σε θεωρητική προσέγγιση. Στο ερευνητικό της μέρος συμμετείχαν 200 δικυκλιστές της ΕΛ.ΑΣ. στην Αθήνα: 100 από την Ομάδα ΔΙΑΣ, 85 από την Ομάδα ΖΗΤΑ και 15 από την Τροχαία, ηλικίας 18 έως 45 ετών. Η συλλογή των στοιχείων έγινε με ανώνυμο ερωτηματολόγιο, κατόπιν άδειας του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, ενώ τα δεδομένα αναλύθηκαν με SPSS.

Σχεδόν εννέα στους δέκα ήταν καθημερινά στον δρόμο

Η φύση της εργασίας του συγκεκριμένου προσωπικού αποτυπώνεται καθαρά στους αριθμούς. Το 88,5% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η υπηρεσία του πραγματοποιούνταν πάντοτε στον δρόμο με μοτοσικλέτα, ενώ το 98,5% εργαζόταν με βάρδιες. Παράλληλα, το 83,3% δήλωνε ότι είχε ανάγκη από πρόσθετη επιμόρφωση και σεμινάρια.

Και εδώ αρχίζουν τα στοιχεία που προκαλούν μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Το 60,5% θεωρούσε ελλιπή τον προστατευτικό εξοπλισμό

Στην ερώτηση εάν θεωρούν ότι ο εξοπλισμός τους είναι ελλιπής σε προστατευτικά εξαρτήματα, 121 από τους 200 αστυνομικούς –ποσοστό 60,5%– απάντησαν «ναι».

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το επόμενο εύρημα.

Από τους 192 που απάντησαν στην ερώτηση εάν είχαν πραγματοποιήσει προσωπικά έξοδα για εξοπλισμό, οι 191 απάντησαν θετικά. Η ίδια η μελέτη αποτυπώνει το ποσοστό μεταξύ όσων απάντησαν στο 99,5%.

Με απλά λόγια, σχεδόν όλοι όσοι απάντησαν στη συγκεκριμένη ερώτηση δήλωναν ότι είχαν χρειαστεί να βάλουν χρήματα από την τσέπη τους για τον εξοπλισμό που χρησιμοποιούσαν στην υπηρεσία.

Στις ανοικτές απαντήσεις για τις ελλείψεις καταγράφονται αναφορές σε κράνη, μπότες, γάντια, στολές, επιγονατίδες, επιαγκωνίδες, προστατευτικά σώματος, ασυρμάτους, θερινές στολές και αλεξίσφαιρα γιλέκα. Υπάρχει ακόμη αναφορά σε ενδοεπικοινωνία και ειδικό σπρέι.

Κράνος 95% – Γάντια μόλις 43,5%

Η μελέτη εξέτασε αναλυτικά και τη χρήση των μέσων προστασίας.

Το 95% δήλωνε ότι φορούσε πάντα κράνος, όμως μόλις το 68,8% πάντα ειδική στολή και το 43,5% πάντα γάντια. Πάντα ασύρματο χρησιμοποιούσε το 87,5%, ενώ υποδήματα με προστατευτικά το 60,8%.

Ιδιαίτερο εύρημα αφορά τους αστυνομικούς της Τροχαίας: σύμφωνα με τη μελέτη, 13 από τους 15 δεν χρησιμοποιούσαν καθόλου ειδική μάσκα προστασίας, παρότι το Π.Δ. 45/2008 προέβλεπε τη δυνατότητα χρήσης της για προστασία από την εισπνοή καυσαερίων.

Αυχένας, μέση, γόνατα και μουδιάσματα

Η έρευνα καταγράφει παράλληλα σειρά σωματικών συμπτωμάτων.

Μεταξύ του συνολικού δείγματος, 22,5% δήλωνε ότι αντιμετώπιζε συχνά πόνο στον αυχένα και 24% συχνά πόνο στη μέση. «Μερικές φορές» πόνο στα γόνατα ανέφερε το 36,5%, στους καρπούς το 51,5% και στους αγκώνες το 54,5%.

Επίσης, το 53,5% του συνολικού δείγματος ανέφερε ότι παρουσίαζε μερικές φορές μούδιασμα στα δάχτυλα των χεριών και το 54% αντίστοιχο μούδιασμα στα δάχτυλα των ποδιών.

Στο ψυχοσωματικό πεδίο, καταγράφηκαν επίσης άγχος κατά την εργασία, αϋπνίες, κόπωση και υπνηλία. Ειδικότερα, το 38,5% του συνολικού δείγματος ανέφερε άγχος «μερικές φορές», το 46,5% αϋπνίες και το 55,5% υπνηλία.

Οι ίδιοι οι αστυνομικοί έδειχναν τι θεωρούσαν ότι πρέπει να αλλάξει

Ίσως το σημαντικότερο κομμάτι της έρευνας βρίσκεται στο τέλος, όταν ζητήθηκε από τους ίδιους τους δικυκλιστές να υποδείξουν τι θα μπορούσε να περιορίσει τα εργατικά ατυχήματα.

Μεταξύ όσων απάντησαν στις σχετικές ερωτήσεις:

• 88,4% επέλεξε μεγαλύτερη προσοχή, ενημέρωση και εκπαίδευση,
• 75,3% τακτικότερο έλεγχο και συντήρηση μοτοσικλέτας, στολής και οπλισμού,
• 74,2% καλύτερη ενημέρωση του κοινού,
• 64,1% περισσότερο προσωπικό και μηχανές,
• 63,1% καλύτερη συνεργασία και αλληλοβοήθεια,
• 53% μείωση του άγχους κατά την οδήγηση.

Ακόμη πιο ξεκάθαρες ήταν οι απαντήσεις για την πρόληψη επαγγελματικών κινδύνων. Το 89,4% θεωρούσε αναγκαία την καλύτερη εκπαίδευση, το 80,8% την πρόληψη και χρήση μέσων ατομικής προστασίας, το 81,8% τον προληπτικό ιατρικό έλεγχο και το 73,7% την παρουσία γιατρού εργασίας.

Παράλληλα, 82,3% θεωρούσε ότι η ομάδα των δικυκλιστών θα πρέπει να ενημερώνεται καλύτερα από το τηλεφωνικό κέντρο για το είδος του περιστατικού που πρόκειται να αντιμετωπίσει.

Μια έρευνα του 2015 που αξίζει να ξαναδιαβαστεί το 2026

Χρειάζεται ασφαλώς μία σημαντική επισήμανση: πρόκειται για έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2015 και συνεπώς τα ποσοτικά ευρήματά της δεν μπορούν να παρουσιαστούν ως σημερινή αποτύπωση της κατάστασης στην ΕΛ.ΑΣ.

Αυτό, όμως, δεν μειώνει την αξία της ως καταγραφή των προβλημάτων που ανέφεραν τότε 200 αστυνομικοί της πρώτης γραμμής.

Διότι περισσότερο από δέκα χρόνια πριν, δικυκλιστές της ΕΛ.ΑΣ. μιλούσαν ήδη για ελλείψεις στον προστατευτικό εξοπλισμό, ανάγκη πρόσθετης εκπαίδευσης, καλύτερη ενημέρωση πριν από ένα περιστατικό, τακτικότερη συντήρηση των μοτοσικλετών, προληπτικούς ιατρικούς ελέγχους και ενίσχυση των μέτρων ατομικής προστασίας.

Το ερώτημα που προκύπτει σήμερα είναι απλό:

Πόσα από όσα κατέγραφαν οι ίδιοι οι αστυνομικοί το 2015 έχουν πραγματικά αλλάξει μέχρι το 2026;