Υπόθεση Άργους: Τι προβλέπει πραγματικά ο νόμος για την προφυλάκιση – Δεν αρκούν μόνο οι ισχυρές ενδείξεις ενοχής

Η υπόθεση του Άργους έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους κόλπους της Ελληνικής Αστυνομίας, αλλά και στην κοινή γνώμη. Πέρα όμως από τα όσα ακούγονται καθημερινά, υπάρχει ένα βασικό ερώτημα:

Μπορεί ένας κατηγορούμενος να προφυλακιστεί μόνο επειδή υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ενοχής;

Η απάντηση του νόμου είναι ξεκάθαρη: όχι.

Η προσωρινή κράτηση δεν αποτελεί τιμωρία ούτε μέσο ικανοποίησης του κοινού αισθήματος. Είναι ένα εξαιρετικό δικονομικό μέτρο που εφαρμόζεται μόνο όταν συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι οποίες προβλέπονται ρητά από τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Τι απαιτεί ο νόμος

Για να οδηγηθεί ένας κατηγορούμενος στη φυλακή πριν ακόμη δικαστεί, δεν αρκεί να υπάρχουν σοβαρές ή ισχυρές ενδείξεις ότι τέλεσε το αδίκημα.

Απαιτείται επιπλέον να αποδεικνύεται ότι:

• υπάρχει κίνδυνος να διαφύγει,
• ή υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να τελέσει νέα εγκλήματα, εφόσον οι περιοριστικοί όροι δεν επαρκούν.

Με απλά λόγια, οι ισχυρές ενδείξεις ενοχής αποτελούν μόνο τη μία από τις προϋποθέσεις. Από μόνες τους δεν αρκούν για να διαταχθεί προφυλάκιση.

Ούτε η βαρύτητα της υπόθεσης αρκεί

Η ελληνική νομοθεσία είναι εξίσου σαφής και σε κάτι ακόμη.

Η σοβαρότητα μιας κατηγορίας, η δημοσιότητα που λαμβάνει μια υπόθεση ή η κοινωνική πίεση που δημιουργείται δεν αποτελούν αυτοτελείς λόγους για την επιβολή προσωρινής κράτησης.

Η απόφαση δεν λαμβάνεται με βάση το κοινό αίσθημα, αλλά αποκλειστικά με βάση τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.

Η υπόθεση του Άργους

Η συγκεκριμένη υπόθεση βρίσκεται πλέον στην κρίση της Δικαιοσύνης, η οποία είναι η μόνη αρμόδια να αξιολογήσει το σύνολο της δικογραφίας και να αποφασίσει αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που απαιτεί ο νόμος.

Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει το πλήρες αποδεικτικό υλικό που έχει στη διάθεσή του ο ανακριτής και ο εισαγγελέας. Συνεπώς, οποιαδήποτε κρίση για το αν πρέπει ή όχι να επιβληθεί προσωρινή κράτηση ανήκει αποκλειστικά στις δικαστικές αρχές.

Αυτό όμως που αξίζει να γνωρίζουν όλοι –και ιδιαίτερα οι αστυνομικοί που παρακολουθούν με αγωνία την εξέλιξη της υπόθεσης– είναι ότι η ελληνική έννομη τάξη δεν επιτρέπει την προφυλάκιση μόνο επειδή υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ενοχής.

Η προφυλάκιση αποτελεί το έσχατο μέτρο και εφαρμόζεται μόνο όταν, πέρα από τις ενδείξεις, αποδεικνύεται ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος φυγής ή τέλεσης νέων εγκλημάτων και ότι κανένα ηπιότερο μέτρο δεν επαρκεί.

Σε ένα κράτος δικαίου, η αυστηρή εφαρμογή του νόμου αποτελεί εγγύηση για όλους. Οι δικαστικές αποφάσεις οφείλουν να βασίζονται αποκλειστικά στα πραγματικά στοιχεία της κάθε δικογραφίας και στις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος, ανεξάρτητα από τη δημοσιότητα ή την κοινωνική πίεση που συνοδεύει κάθε υπόθεση.