Μυστικός πόλεμος στον βυθό: Βρετανία, ΗΠΑ και Νορβηγία απέτρεψαν ρωσικό σαμποτάζ σε υποθαλάσσια καλώδια

 

Μια άγνωστη μέχρι σήμερα επιχείρηση στα παγωμένα νερά της Αρκτικής αποκαλύπτει το Reuters, φέρνοντας στο φως μια από τις πιο ανησυχητικές πτυχές της αντιπαράθεσης Ρωσίας και NATO: τον «αόρατο πόλεμο» για τις κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές.

Βρετανία, Ηνωμένες Πολιτείες και Νορβηγία εντόπισαν και απέτρεψαν την περασμένη άνοιξη ρωσική επιχείρηση κοντά στο αρχιπέλαγος Svalbard, όπου υποβρύχια μέσα της Μόσχας πραγματοποιούσαν δοκιμή νέας τεχνολογίας που, σύμφωνα με δύο δυτικούς αξιωματούχους, έχει σχεδιαστεί για να μπορεί να θέτει εκτός λειτουργίας κρίσιμα υποθαλάσσια καλώδια χωρίς να αφήνει ίχνη.

Πίσω από την επιχείρηση βρισκόταν η μυστηριώδης GUGI, η Κεντρική Διεύθυνση Ερευνών Βαθέων Υδάτων της Ρωσίας, μια εξαιρετικά μυστική στρατιωτική υπηρεσία που ειδικεύεται στις επιχειρήσεις στον βυθό.

Σύμφωνα με την αποκάλυψη του Reuters, η GUGI χρησιμοποίησε βαθυσκάφη για να προσομοιώσει την ανάπτυξη της συγκεκριμένης τεχνολογίας.

Τους εντόπισαν και τους αντιμετώπισαν στη θάλασσα

Ακολούθησε κοινή επιχείρηση της Βρετανίας, της Νορβηγίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι συμμαχικές δυνάμεις παρακολούθησαν τα ρωσικά σκάφη και στη συνέχεια τα αντιμετώπισαν στη θάλασσα, εμποδίζοντάς τα να ολοκληρώσουν την άσκησή τους. Τελικά, τα ρωσικά μέσα εγκατέλειψαν την περιοχή.

Κανένα καλώδιο δεν υπέστη ζημιά.

Η δοκιμή, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αφορούσε την προσομοίωση της ανάπτυξης της συγκεκριμένης τεχνολογίας σε περίπτωση μελλοντικής σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και NATO.

Οι αξιωματούχοι δεν αποκάλυψαν πώς ακριβώς λειτουργεί το νέο ρωσικό σύστημα.

Παράλληλα με την επιχείρηση στη θάλασσα, Βρετανοί και Νορβηγοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τη Μόσχα ότι γνώριζαν την ύπαρξη της τεχνολογίας και τη δραστηριότητα της GUGI, επιχειρώντας με αυτόν τον τρόπο να αποτρέψουν τη μελλοντική χρήση της.

Τα καλώδια που συνδέουν το Svalbard με τη Νορβηγία

Στην περιοχή βρίσκονται δύο υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών μήκους περίπου 1.400 χιλιομέτρων, τα οποία συνδέουν το Svalbard με την ηπειρωτική Νορβηγία.

Σε ορισμένα σημεία βρίσκονται σε βάθος έως και 2.700 μέτρων.

Η σημασία τους είναι πολύ μεγαλύτερη από μια συνηθισμένη τηλεπικοινωνιακή σύνδεση, καθώς μεταφέρουν τεράστιους όγκους δορυφορικών δεδομένων από το SvalSat, τον μεγαλύτερο επίγειο δορυφορικό σταθμό στον κόσμο και μέρος του Near Space Network της NASA.

Η καταστροφή ή διακοπή τέτοιων υποδομών θα μπορούσε επομένως να έχει συνέπειες πολύ πέρα από τη συγκεκριμένη περιοχή.

Φόβοι για σύγκρουση Ρωσίας–NATO

Η αποκάλυψη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία ότι η Μόσχα εντείνει τις επιχειρήσεις σαμποτάζ στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με το Reuters, ορισμένοι Αμερικανοί αναλυτές πληροφοριών ανησυχούν ακόμη και για το ενδεχόμενο η Ρωσία να επιχειρήσει κάποια στιγμή να δοκιμάσει στην πράξη το Άρθρο 5 του NATO, δηλαδή τη ρήτρα συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η εξουδετέρωση υποθαλάσσιων καλωδίων θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο μέρος μιας ευρύτερης επιχείρησης.

Τα καλώδια που βρίσκονται στον πυθμένα των θαλασσών έχουν πάχος που μπορεί να μην ξεπερνά εκείνο ενός σωλήνα κήπου, ωστόσο πάνω τους στηρίζεται τεράστιο μέρος της παγκόσμιας συνδεσιμότητας, των τηλεπικοινωνιών και των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.

Το στρατηγικό «Bear Gap»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η γεωγραφία της επιχείρησης.

Ανάμεσα στο νότιο Svalbard και την ηπειρωτική Νορβηγία βρίσκεται μια θαλάσσια περιοχή γνωστή ως Bear Gap, η οποία αποκτά τεράστια στρατηγική σημασία σε περίπτωση σύγκρουσης NATO–Ρωσίας.

Ρωσικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια που επιχειρούν από τη χερσόνησο Κόλα θα πρέπει να διασχίσουν αυτή την περιοχή για να κινηθούν προς τον Ατλαντικό και στη συνέχεια να περάσουν κοντά από το απομονωμένο νορβηγικό νησί Jan Mayen.

Δεν περνά απαρατήρητο ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες η Βρετανία αποκάλυψε την ανάπτυξη Royal Marine Commandos και προσωπικού της RAF στο Jan Mayen, μαζί με αμερικανικές και νορβηγικές δυνάμεις, στο πλαίσιο της Operation Atlantic City.

Η συγκεκριμένη άσκηση είχε στόχο να αποδείξει ότι οι συμμαχικές δυνάμεις μπορούν να αναπτυχθούν και να επιχειρήσουν από κοινού στον High North.

Ο πόλεμος κάτω από την επιφάνεια

Η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών έχει μετατραπεί σε μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητες του NATO μετά την καταστροφή των αγωγών Nord Stream το 2022 και τα αλλεπάλληλα περιστατικά ζημιών σε καλώδια της Βαλτικής.

Από το 2023 έχει παρατηρηθεί παράλληλα αύξηση πλοίων που κινούνται με μικρή ταχύτητα πάνω ή κοντά σε ευαίσθητες υποθαλάσσιες υποδομές, δραστηριότητα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χαρτογράφηση της ακριβούς θέσης τους.

Μόνο στη Βόρεια Θάλασσα, τέτοιου είδους δραστηριότητα αυξήθηκε κατά 52% μέσα σε έναν χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας θαλάσσιας ανάλυσης κινδύνου Windward.

Το NATO έχει απαντήσει δημιουργώντας νέους μηχανισμούς επιτήρησης, μεταξύ των οποίων το Baltic Sentry, ενώ η Βρετανία ηγείται του Nordic Warden, που συντονίζει ναυτικές δυνάμεις για την παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών.

Η επιχείρηση στο Svalbard αποκαλύπτει όμως ότι η αντιπαράθεση έχει ήδη περάσει σε ένα πολύ πιο σκοτεινό επίπεδο.

Κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, εκεί όπου βρίσκονται οι «αρτηρίες» του παγκόσμιου διαδικτύου και των επικοινωνιών, Ρωσία και NATO φαίνεται ότι προετοιμάζονται ήδη για ένα πεδίο σύγκρουσης που δύσκολα μπορεί να γίνει αντιληπτό μέχρι τη στιγμή που ένα καλώδιο θα σιγήσει.