Η ασφάλεια του αύριο ξεκινά από αυτούς που επιλέγουν να την υπηρετήσουν

 

Του Γιάννη Ταπεινού

Η ανακοίνωση των φετινών βάσεων εισαγωγής στις Αστυνομικές Σχολές επανέφερε μια συζήτηση που δεν πρέπει να περιοριστεί στους αριθμούς. Η εικόνα που παρουσιάζουν οι βάσεις τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στη Σχολή Αστυφυλάκων, είναι μια ένδειξη που αξίζει να μας προβληματίσει. Όχι για την ποιότητα των νέων που εισάγονται στις σχολές — αυτή δεν προσδιορίζεται από έναν βαθμό στις Πανελλαδικές — αλλά για κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: πόσο ελκυστικό παραμένει σήμερα το αστυνομικό επάγγελμα για τη νέα γενιά.

Η Ελληνική Αστυνομία εξακολουθεί να προσελκύει νέους ανθρώπους που θέλουν να υπηρετήσουν. Θα ήταν άδικο και ανακριβές να υποστηρίξει κανείς το αντίθετο. Είναι όμως εξίσου δύσκολο να παραβλέψουμε ότι το επάγγελμα δεν έχει σήμερα την ίδια ελκυστικότητα που είχε στο παρελθόν ως επιλογή ζωής και επαγγελματικής πορείας.

Προβληματισμό προκαλούν παράλληλα και οι περιπτώσεις νέων που, ενώ έχουν πετύχει την εισαγωγή τους στις Αστυνομικές Σχολές, επιλέγουν στη συνέχεια να αποχωρήσουν. Είναι ακόμη μία ένδειξη ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο τις βάσεις, αλλά συνολικά τις συνθήκες και την προοπτική που προσφέρει σήμερα το αστυνομικό επάγγελμα.

Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό ερώτημα: τι έχει κάνει η Πολιτεία ώστε ένας νέος άνθρωπος σήμερα να μπορεί να βλέπει το αστυνομικό επάγγελμα ως μια αξιοπρεπή και ελκυστική επιλογή για τη ζωή του;

Ας δούμε την πραγματικότητα μέσα από τα μάτια ενός νέου αστυνομικού.

Ξεκινά την επαγγελματική του ζωή σε μια περίοδο που η ακρίβεια μειώνει καθημερινά το πραγματικό του εισόδημα και το στεγαστικό αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα της χώρας. Καλείται πολλές φορές να υπηρετήσει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο του και να αναζητήσει σπίτι στην Αθήνα ή σε τουριστικές περιοχές, όπου ένα μεγάλο μέρος του μισθού του μπορεί να χρειάζεται μόνο για το ενοίκιο.

Και όταν ο μισθός δεν επαρκεί για να καλύψει τις βασικές ανάγκες, δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναζητούν τη δυνατότητα μιας δεύτερης εργασίας για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους. Το γεγονός και μόνο ότι ένας νέος αστυνομικός μπορεί να χρειάζεται μια δεύτερη δουλειά για να ανταποκριθεί στο κόστος της καθημερινότητας, πρέπει να προβληματίσει σοβαρά την Πολιτεία.

Και όλα αυτά ενώ το επάγγελμα που επέλεξε δεν είναι μια συνηθισμένη εργασία.

Σημαίνει νυχτερινές βάρδιες, εργασία σε αργίες και Σαββατοκύριακα, έκτακτες μετακινήσεις και συχνά έναν οικογενειακό προγραμματισμό που ανατρέπεται από τις ανάγκες της υπηρεσίας. Σημαίνει καθημερινή έκθεση σε δύσκολες και πολλές φορές επικίνδυνες καταστάσεις. Σημαίνει ευθύνη, ψυχραιμία και αποφάσεις μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, που μπορεί να κρίνουν την ασφάλεια πολιτών, συναδέλφων αλλά και του ίδιου.

Υπάρχει όμως και μια πλευρά που για πολλά χρόνια δεν συζητούσαμε αρκετά: η ψυχολογική επιβάρυνση. Ο αστυνομικός έρχεται αντιμέτωπος με βία, ανθρώπινο πόνο, οικογενειακές τραγωδίες, τροχαία δυστυχήματα και καταστάσεις κρίσης. Η Πολιτεία δεν μπορεί να θεωρεί ότι η στολή λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι σε όλα αυτά. Η σταθερή ψυχολογική υποστήριξη του προσωπικού πρέπει να αποτελεί μέρος μιας σύγχρονης πολιτικής για την Ελληνική Αστυνομία.

Το ίδιο ισχύει για την εκπαίδευση και την επαγγελματική εξέλιξη.

Η σύγχρονη αστυνόμευση απαιτεί πολύ περισσότερα από όσα απαιτούσε πριν από δύο ή τρεις δεκαετίες. Κυβερνοέγκλημα, οργανωμένο έγκλημα, ενδοοικογενειακή βία, προστασία ανηλίκων, νέες τεχνολογίες και σύνθετες κοινωνικές κρίσεις απαιτούν προσωπικό με γνώσεις, δεξιότητες, συνεχή επιμόρφωση και πραγματικές δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης.

Δεν μπορούμε να απαιτούμε Αστυνομία του 21ου αιώνα, αν δεν επενδύουμε αντίστοιχα στους ανθρώπους της.

Γι’ αυτό και η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται κάθε φορά σε μια αποσπασματική οικονομική ενίσχυση. Οι αξιοπρεπείς αποδοχές είναι αναγκαίες, ιδιαίτερα για τον νεοεισερχόμενο αστυνομικό, αλλά δεν αρκούν.

Χρειάζεται μια συνολική πολιτική για τους ανθρώπους της Ελληνικής Αστυνομίας: ουσιαστική αντιμετώπιση του στεγαστικού για όσους υπηρετούν μακριά από τον τόπο τους, αξιοκρατική επαγγελματική εξέλιξη, διαρκής εκπαίδευση και επιμόρφωση, σύγχρονες υποδομές, ψυχολογική υποστήριξη και συνθήκες εργασίας που επιτρέπουν στον αστυνομικό να υπηρετεί αποτελεσματικά χωρίς να εξαντλείται.

Πάνω απ’ όλα, όμως, χρειάζεται να αποκατασταθεί μια σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στην Πολιτεία και στον άνθρωπο που επιλέγει να υπηρετήσει στη δημόσια ασφάλεια.

Η επιλογή ενός νέου να φορέσει τη στολή πρέπει να είναι συνειδητή επιλογή προσφοράς, με προοπτική και αξιοπρέπεια. Όχι μια επιλογή για την οποία, λίγα χρόνια αργότερα, θα αναρωτιέται αν άξιζε να την κάνει.

Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο τους αστυνομικούς. Και σίγουρα δεν είναι ένα στενά συνδικαλιστικό ζήτημα.

Αφορά την ποιότητα της Ελληνικής Αστυνομίας που θέλουμε για τα επόμενα χρόνια.

Μια σύγχρονη ευρωπαϊκή Αστυνομία χρειάζεται ανθρώπους καλά εκπαιδευμένους, κοινωνικά ευαίσθητους και με αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής και εργασίας. Χρειάζεται να μπορεί να προσελκύει όσο το δυνατόν περισσότερους νέους με ικανότητες, προσόντα και πραγματική διάθεση να υπηρετήσουν τον πολίτη και τη Δημοκρατία.

Η πτώση των βάσεων, λοιπόν, δεν είναι το πρόβλημα. Είναι η αφορμή για να δούμε ένα βαθύτερο ζήτημα που εξελίσσεται μπροστά μας.

Η Πολιτεία οφείλει να ξανακάνει το αστυνομικό επάγγελμα μια ελκυστική, αξιοπρεπή και συνειδητή επιλογή για τη νέα γενιά.

Γιατί η επένδυση στους ανθρώπους της Ελληνικής Αστυνομίας δεν είναι απλά μια παροχή προς έναν επαγγελματικό κλάδο. Είναι επένδυση στην ποιότητα του κράτους, στην εμπιστοσύνη των πολιτών και στη δημόσια ασφάλεια.

Η ασφάλεια που θα έχουμε αύριο εξαρτάται και από το ποιοι νέοι άνθρωποι θα επιλέξουν σήμερα να την υπηρετήσουν.

Γιάννης Ταπεινός

Αναπληρωτής Γραμματέας Τομέα Προστασίας του Πολίτη
ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής