Τα μνημόνια καταδιώξεων υπάρχουν, έχουν επικαιροποιηθεί και αποτελούν επιχειρησιακό οδηγό της ΕΛ.ΑΣ.

 

Η υπόθεση του Άργους έχει ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση γύρω από τις καταδιώξεις, τη χρήση όπλων και τα επιχειρησιακά πρωτόκολλα της Ελληνικής Αστυνομίας. Στον δημόσιο διάλογο, όμως, ακούστηκαν και τοποθετήσεις που προκαλούν εύλογα ερωτήματα.

Πριν από λίγες ημέρες, συνδικαλιστής της ΕΛ.ΑΣ., ο οποίος διαθέτει και την ιδιότητα του εκπαιδευτή, υποστήριξε σε τηλεοπτική εκπομπή ότι η Ελληνική Αστυνομία δεν διαθέτει μνημόνια καταδιώξεων.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του Katehacker, κάτι τέτοιο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Τα επιχειρησιακά Μνημόνια Καταδιώξεων τόσο του Κέντρου Επιχειρήσεων της Άμεσης Δράσης, το οποίο δίνει τις σχετικές εντολές, όσο και των πληρωμάτων που συμμετέχουν στις καταδιώξεις, επικαιροποιήθηκαν στις 30 Ιουλίου 2024 και φέρουν την υπογραφή του σημερινού Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας.

Τα συγκεκριμένα μνημόνια συντάχθηκαν από επιτροπή εκπαιδευτών της Άμεσης Δράσης, η οποία συγκροτήθηκε επί διοίκησης του τότε διοικητή της υπηρεσίας, κ. Κάμπρα, ο οποίος σήμερα υπηρετεί ως Γενικός Αστυνομικός Διευθυντής Αττικής.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί ερωτήματα για τις δημόσιες δηλώσεις ότι δεν υπάρχουν αντίστοιχα επιχειρησιακά πρωτόκολλα, καθώς πρόκειται για έγγραφα που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση και στην επιχειρησιακή λειτουργία της υπηρεσίας.

«Κουρελόχαρτα» ή επιχειρησιακές οδηγίες;

Αντίστοιχη συζήτηση προκάλεσε και δήλωση προέδρου μεγάλης αστυνομικής ένωσης, σύμφωνα με την οποία τα μνημόνια αποτελούν «κουρελόχαρτα» στα δικαστήρια και δεν λαμβάνονται υπόψη.

Νομικοί κύκλοι, αλλά και στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. με γνώση του αντικειμένου, επισημαίνουν ότι τα επιχειρησιακά μνημόνια δεν αποτελούν νόμο, ωστόσο δεν είναι ούτε άνευ σημασίας. Αντιθέτως, αποτελούν εσωτερικές επιχειρησιακές οδηγίες, οι οποίες βασίζονται στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο περί άμυνας, χρήσης πυροβόλων όπλων και οπλοχρησίας των αστυνομικών και αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμόζονται στην πράξη οι σχετικές διατάξεις.

Για τον λόγο αυτό, όταν διερευνώνται περιστατικά χρήσης βίας ή όπλων, τα επιχειρησιακά πρωτόκολλα μπορούν να αξιολογηθούν στο πλαίσιο της δικαστικής διερεύνησης, μαζί με όλα τα υπόλοιπα αποδεικτικά στοιχεία, προκειμένου να εξεταστεί αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Η κοινή παραδοχή

Από τις δημόσιες παρεμβάσεις των τελευταίων ημερών, μία θέση φαίνεται να συγκεντρώνει ευρύτερη αποδοχή. Πρόκειται για την πρόταση της Π.Ο.ΑΣ.Υ. περί καθολικής χρήσης καμερών στις στολές και στα περιπολικά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ομοσπονδία έχει επανειλημμένα ζητήσει την πλήρη εφαρμογή του σχετικού θεσμικού πλαισίου, επισημαίνοντας πως η ύπαρξη οπτικοακουστικού υλικού θα μπορούσε να είχε καταγράψει με ακρίβεια όσα συνέβησαν στο Άργος και να είχε περιορίσει τις αντικρουόμενες εκδοχές για το περιστατικό.

Σήμερα, καθώς η υπόθεση βρίσκεται πλέον στη Δικαιοσύνη, η ανάγκη για σαφή επιχειρησιακά πρωτόκολλα, σωστή εκπαίδευση και τεχνολογικά μέσα καταγραφής αναδεικνύεται περισσότερο από ποτέ, ώστε να προστατεύονται τόσο οι πολίτες όσο και οι ίδιοι οι αστυνομικοί.

 Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η συνεχής εκπαίδευση και μετεκπαίδευση των αστυνομικών, ιδίως των πρώτων ανταποκριτών που καλούνται να διαχειριστούν περιστατικά υψηλού κινδύνου μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Η διαρκής εξάσκηση σε πραγματικά επιχειρησιακά σενάρια, η γνώση των ισχυόντων πρωτοκόλλων και η σωστή εφαρμογή των κανόνων εμπλοκής αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη λήψη ορθών αποφάσεων υπό συνθήκες έντονης πίεσης. Η επιχειρησιακή ετοιμότητα δεν εξασφαλίζεται μόνο με την αρχική εκπαίδευση, αλλά απαιτεί συνεχή αξιολόγηση, επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση και επικαιροποίηση των γνώσεων, σύμφωνα με τις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις και το ισχύον νομικό πλαίσιο.