Νέο σύστημα ελέγχου στα σύνορα της ΕΕ: Δακτυλικά αποτυπώματα και καθυστερήσεις με το EES

Σε μια νέα εποχή περνά από σήμερα ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τίθεται σταδιακά σε λειτουργία το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES), ένα πλήρως ψηφιακό εργαλείο που αλλάζει ριζικά τον τρόπο καταγραφής των ταξιδιωτών από τρίτες χώρες.

Το νέο σύστημα, που ενεργοποιείται σταδιακά σε όλα τα σημεία διέλευσης της Ζώνης Σένγκεν, εισάγει για πρώτη φορά τη συστηματική συλλογή βιομετρικών δεδομένων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες, παράλληλα με τον έλεγχο των διαβατηρίων.

Στόχος του EES είναι η ενίσχυση της ασφάλειας, η καλύτερη παρακολούθηση των εισόδων και εξόδων πολιτών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και η αντικατάσταση της παραδοσιακής σφράγισης διαβατηρίων από αυτοματοποιημένες διαδικασίες.

Το μέτρο αφορά συνολικά 29 χώρες της Ζώνης Σένγκεν, μεταξύ των οποίων και δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία, επηρεάζοντας εκατομμύρια ταξιδιώτες κάθε χρόνο.

Ωστόσο, η μετάβαση στο νέο σύστημα δεν είναι χωρίς προβλήματα. Ήδη σε αρκετά ευρωπαϊκά αεροδρόμια καταγράφονται μεγάλες καθυστερήσεις, με ουρές που σε ορισμένες περιπτώσεις διαρκούν ώρες. Οι δυσκολίες αποδίδονται κυρίως σε τεχνικά ζητήματα αλλά και στη διαδικασία εξοικείωσης των ταξιδιωτών με τα νέα δεδομένα.

Ειδικοί του κλάδου επισημαίνουν ότι η πλήρης εφαρμογή του συστήματος θα απαιτήσει χρόνο, ενώ δεν αποκλείουν έντονα φαινόμενα συμφόρησης κατά τις περιόδους υψηλής ταξιδιωτικής κίνησης, όπως οι καλοκαιρινές διακοπές.

Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινής χαλάρωσης των ελέγχων σε περιόδους αιχμής, προκειμένου να αποφευχθεί η υπερβολική ταλαιπωρία των επιβατών.

Παράλληλα, το EES αποτελεί τη βάση για ένα ακόμη σύστημα που αναμένεται να ακολουθήσει: το ETIAS, μια ηλεκτρονική άδεια ταξιδιού για πολίτες χωρών εκτός ΕΕ που δεν χρειάζονται βίζα. Το νέο αυτό καθεστώς, το οποίο εκτιμάται ότι θα τεθεί σε εφαρμογή προς τα τέλη του 2026, θα απαιτεί από τους ταξιδιώτες να υποβάλλουν αίτηση πριν από την άφιξή τους στην Ευρώπη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει σε αυτά τα νέα εργαλεία με στόχο τη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς αλλά και πιο ελεγχόμενου συστήματος μετακινήσεων. Ωστόσο, το ερώτημα που παραμένει είναι αν η τεχνολογική αυτή μετάβαση θα καταφέρει τελικά να βελτιώσει την ταξιδιωτική εμπειρία ή αν, τουλάχιστον στην αρχική φάση, θα επιφέρει περισσότερη ταλαιπωρία στους επιβάτες.